Cirkelstad Zuid-Holland: Investeren in meerwaarde – Sturen op CO2 plafond en commitments

Tijdens de Dag van Biobased Bouwen introduceerde Norbert Schotte (Building Balance) de diverse commitments die bijdragen aan de versnelling van de bouwtransitie naar biobased bouwen. Onze panelleden vervullen allen belangrijke rollen in de keten: opdrachtgevers (Carlijn Stoof, Woonstad en Sladjana Mijatovic, BPD), investeerders (Jolien de Jongh, Achmea) en ontwikkelaars (Maarten Markus, AM). De belangrijkste vraag: wat is de meerwaarde om het initiatief te nemen voor een collectief commitment zoals een CO₂‑plafond of je daarbij aan te sluiten?

 

Norbert Schotte schept het kader, de grote ecologische voetafdruk van de bouw — “iets waar we niet trots op hoeven te zijn”, levert een kleine beweging op van de overheid om te handelen, maar dit verloopt te traag, en politieke besluitvorming helpt niet altijd.

De kracht van commitments

De commitments vullen het gat wat ontstaat tussen de noodzaak om te handelen en de wet en regelgeving die daar nog niet op geëquipeerd is. Het biedt de bedrijven de koers  richting duurzame nieuwbouw en een signaal naar overheid en collega’s in de keten.

Richting geven met afbouw van CO2 uitstoot in woningbouw (CO₂‑plafonds)

Norbert, Jolien en een groot aantal collega’s, uiteindelijk zestien grote beleggers en investeerders startte het verbond om de eigen organisatie te houden aan een maximale uitstoot door materiaalgebruik en die steeds strakker af te stellen. Met CO₂‑plafonds en streefwaarden, is elke inkoop of ontwikkeling van nieuw vastgoed gebonden aan de afgesproken streefwaarden. Per type woning is een streefwaarde, dus voor grondgebonden, gestapeld en hoogbouw. Deze afspraak is materiaalonafhankelijk maar doordat biobased een veel lagere footprint heeft, versneld dit de toepassing van biobased enorm.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

30-30-30

Het 30-30-30 doel: In 2030 bestaat 30% van de nieuwbouwwoningen voor minstens 30% uit biobased materiaal is een initiatief van Building Balance met (markt)partijen uit de keten. Inmiddels richten de partijen zich al op de peildatum 2028, gekoppeld aan de Omgevingswet. Deze afspraak is wel specifiek gericht op biobased en geeft deelnemende bedrijven duidelijke richting én urgentie.

Commitment van bank & ontwikkelaar

Recent hebben Rabobank en BPD een gezamenlijke investering van €100 miljoen in biobased bouwen en waterhergebruik gelanceerd.

Door gericht kapitaal vrij te maken:

·       Neemt het risico’s weg voor ontwikkelaars en halen ze de financiële onrendabele top van de biobased investering;
·       Creëert het de ruimte voor biobased innovaties;
·       Stimuleert het projecten om wel van de grond te komen.

Deze financiële impuls werkt: projecten starten sneller, partners durven groter te denken en de markt beweegt mee. Rabobank en BPD laten zo zien dat investeren in biobased bouwen een strategische keuze is.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Panel aan het woord
Carlijn Stoof geeft aan dat circulariteit al jaren een thema is binnen Woonstad en dat brede toepassing lastig vorm te geven is door de veelheid aan andere eisen. Door het CO₂‑plafond en bijbehorende commitments ontstaan waardevolle handvatten voor één lijn.

Maarten Markus vertelt dat AM al sinds 2017 aan houtbouw werkt. De lagere materiaal footprint, de CO₂‑opslag in gebouwen en de een directe bijdrage aan het behalen van het Akkoord van Parijs is de motivator daarbij.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sturen op CO2-plafond

Jolien de Jongh (Achmea) investeert als belegger altijd duurzaam. De normering van CO₂‑plafonds op basis van de MPG, Module A is door PME, een van de klanten tweeënhalf jaar geleden ingevoerd. Niet bedoeld als een perfect middel, maar wel als een start en vervolgens ontstaat de impact, doordat een grote groep partijen meedoet. Inmiddels ontstaat er zelfs een FOMO‑effect: niemand wil achterblijven.

Organiseren van verandering

Verandering is niet top‑down op te leggen. Het opleiden van teams en actief betrekken is randvoorwaardelijk. Bij AM wordt biobased bouwen inmiddels wel de standaard voor grondgebonden woningen. De uitdaging zit voor AM nog in hoogbouw, waar nog veel winst te behalen is.

De commitments zijn als een strategische stap richting opschaling op systeemniveau. Certificering, gedeelde lessen en gezamenlijke interventies helpen om een nieuwe standaard te creëren. De gepaste mindset is cruciaal: samen leren, samen opschalen.

Datagedreven sturen in de praktijk

Jolien laat zien hoe Achmea, alle projecten van ontwikkelende bouwers, in Excel plot om inzicht te krijgen in CO2 prestaties. Voldoet een project niet aan de norm, dan volgt direct een bespreking om verbeterstappen te vinden en vast te stellen. “Zo biedt plotten duidelijkheid en verbeterkracht.”

Carlijn werkt ook met CO₂‑checklists. Zonder ingevulde CO₂‑waarden komt een project niet meer op de agenda van de investeringscommissie. De grootste uitdaging is datamanagement: hoe verzamel je alle relevante informatie zonder talloze mails?

Ook renovatie komt steeds prominenter in beeld. De principes verbreden naar de bestaande bouw.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Organisatiespecifiek: Prioriteren en normeren

Maarten benadrukte het belang van het prioriteren, AM doet dat met maatregelen van laag naar hoogbouw. De lessen uit zes-laags hoogbouw vertalen ze door naar acht lagen of meer. Heldere normen geven richting.

Achmea focust juist op hoogbouw, een segment waar nog veel CO₂‑reductie te behalen valt.

Biobased bouwkracht gaat volgens Jolien over zowel grondstoffen als CO₂‑impact. Het Klimaatakkoord biedt ruimte voor bovenwettelijke uitvragen, zelfs als de Bbl‑wetgeving achterloopt.

Binnen een half jaar verwacht men verdere stappen richting institutionalisering van biobased bouwen. Aanpassing van regelgeving is nodig, omdat sommige emissiefasen (zoals A1/A2) nog beperkt correleren met daadwerkelijke CO₂‑impact. Commitments spelen hierbij een belangrijke rol in de lobby binnen organisaties.

Geleerde lessen:

• Prioriteren en normeren vormen de basis voor opschaling van biobased bouwen
• Gefaseerde toepassing (van laagbouw naar hoogbouw) versnelt leerprocessen en implementatie
• Heldere en eenduidige normen geven richting aan besluitvorming en uitvoering
• Focus op hoogbouw levert relatief grote CO₂-reductiewinst op
• Biobased bouwen vereist een integrale benadering van grondstoffen én CO₂-impact
• Huidige meetmethodieken en emissiefases sluiten nog onvoldoende aan op werkelijke CO₂-impact
• Regelgeving loopt achter op de praktijk, maar biedt al ruimte voor bovenwettelijke ambities
• Proactief handelen binnen bestaande beleidskaders versnelt de transitie
• Organisatorisch commitment is noodzakelijk voor structurele verandering
• Samenwerking en kennisdeling versterken de opschaling en implementatie
• Lobby en interne verankering dragen bij aan institutionalisering van biobased bouwen

Vervolg of ook meedoen?

Wil je met jouw organisatie ook aansluiten, dat kan! Laat het weten via zuidholland@cirkelstad.nl.

Met bijeenkomsten, kennisdelen en diverse instrumenten ondersteunt Cirkelstad de transitie naar biobased bouwen, denk aan HNN en het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. Heb je hierbij ondersteuning nodig, bel, mail of kom naar ons spreekuur!

 

Terug naar nieuwsoverzicht