Green papers

We zijn al een heel eind op weg met circulair en inclusief bouwen. ­Projecten laten zien dat er een markt aan het ontstaan is. Dat opdracht­gevers de juiste vraag ­weten te ­stellen, dat opdracht­nemers het juiste weten te realiseren. Maar we zijn er nog lang niet. Tal van onderwerpen staan nog open voor discussie of zijn net al wat ervaringen over opgedaan.

Cirkelstad initieert ronde ­tafel ­gesprekken met koplopers om juist deze nieuwe thema’s te ­verkennen. Waar gaat de ­sector heen volgens hen? En als je nu aan de slag wilt gaan… wat zou dan ­volgens hen jouw eerste ­stappen kunnen zijn? Kunnen zij je ­helpen? Hier een korte ­samenvatting van de gesprekken.

Download hieronder ook de volledige 7 green papers.

Onderwerpen:
Circulaire ­ontwerpprincipes
Waardering ­reststromen
Circulaire ­verdienmodellen
Leerwerkplekken
Circulair aanbesteden
Circulaire regio’s
Veranderprincipes

Circulaire ­ontwerpprincipes

Om een circulair stad te kunnen realiseren, is het van belang dat opdrachtgevers, ontwerpers en bouwers zich bewust worden van hun eigen gedrag. Alleen dan lukt het om de diep ingesleten lineaire werkwijze en de hierop gebaseerde ontwerpprincipes te veranderen. 

1. Reflecteer en identificeer kansen. Wil je circulair werken? Reflecteer dan op jezelf en je ambities, identificeer je kansen en ga aan de slag.

2. Start het debat binnen en buiten de eigen ­organisatie. Circulair werken is meer een kwestie van geleidelijk veranderen, dan van de ene op de andere dag een omslag maken.

3. Zoek samenwerking, deel kennis en leer van anderen. Probeer niet opnieuw het wiel uit te vinden, maar zoek samenwerking met branchegenoten en vaste partners in de ­bouwketen. 

4. Bedenk een circulaire pilot. De overstap naar circulair is een kwestie van doen. Start je eigen pilot, bijvoorbeeld een renovatie-, ombouw- of nieuwbouwproject.

5. Maak CO2-uitstoot van projecten transparant. Als duidelijk wordt hoeveel CO2 wordt uitgestoten bij een project, dan zijn opdrachtgevers en -nemers hierop aanspreekbaar. 

Download de volledige green paper

Waardering ­reststromen

Grondstoffen en onderdelen van een gebouw hebben als reststromen een waarde, daarover wordt niet meer getwijfeld. De volledige benutting ervan vindt echter nog niet of nauwelijks plaats. Hiervoor zou de waarde van reststromen onderdeel moeten worden van het financiële ecosysteem.

1. Ga op onderzoek uit. In andere sectoren wordt op andere manieren gedacht over zaken als risicoverdeling en restwaarden. Neem er eens een kijkje.

2. Start een kleinschalig experiment. Een experiment kan al op kleine schaal; probeer eens uit wat een partij kozijnen of systeemwanden oplevert door deze aan te bieden.

3. Praat met de bank. Ga het gesprek aan met de bank en onderzoek of het mogelijk is om andere financiers te betrekken, bijvoorbeeld European Investment Bank (EIB).

4. Word je bewust van je eigen ecosysteem. We werken allemaal in ons eigen ecosysteem. Bedenk wat er binnen dit ecosysteem allemaal wel én niet mogelijk is. 

5. Verbreed je netwerk. Waardering van reststromen vraagt om creatieve oplossingen. Verbreed je netwerk naar onderzoekers, financiers, idealisten en slimme ondernemers.

Download de volledige green paper

Circulaire ­verdienmodellen

Geld verdienen met het circulair maken van producten kan. Toch gebeurt het nog niet of nauwelijks. Belangrijkste oorzaak hiervan is de op volume en massa gebaseerde lineaire economie die ieder circulair initiatief zondermeer marginaliseert tot een ‘knuffelproject’. 

1. Ga voor samenwerking. Zoek de samenwerking met andere bedrijven met een circulaire missie, ambitie of ideeën. 

2. Circulair is echt circulair. Maak van circulair geen makkelijk marketingterm. Heb je een circulaire ambitie, maak je product of dienst dan ook echt circulair.

3. Experimenteer met ‘product as a service’. Van een product een dienst maken, het kan. Experimenteer er mee.

4. Gebruik BIM slim. Digitaal ontwerpen in een Bouw Informatie Model maakt toepassing van circulaire oplossingen mogelijk, maak hier slim gebruik van.

5. Ga bewust om met grondstoffen. Kies er voor bewust om te gaan met grondstoffen en benut kansen om verspilling er van terug te dringen. 

Download de volledige green paper

Leerwerkplekken

Leerwerkplekken helpen mensen met weinig of geen opleiding aan een baan. Een inclusieve stad, waar iedereen de kans krijgt om mee te doen, kan niet zonder. Alleen met een gestructureerde aanpak kan de verhoging van de kwaliteit en kwantiteit van leerwerkplekken worden gerealiseerd.

1. Creëer een leerwerkplek. Als bedrijf of organisatie kun je zelf een leerwerkplek inrichten. Hiervoor zijn subsidies beschikbaar van onder meer gemeente en UWV.

2. Stel 55-plusser aan als leermeester. Oudere werknemers hebben een schat aan ervaring. Gebruik die door hen als leermeester te betrekken bij leerwerktrajecten binnen/buiten de organisatie.

3. Zoek samenwerking met andere bedrijven. Geen volle klas? Zoek samenwerking met andere bedrijven om voldoende cursisten te krijgen voor je eigen opleiding.

4. Pas aanbestedingsprocedures aan. Gemeenten kunnen aanbestedingsprocedures aanpassen zodat bedrijven die structureel investeren in leerwerkplekken meer kans krijgen op een opdracht.

5. Bied aandacht, veiligheid en nazorg. Bied mensen in leerwerktrajecten in ruime maten aandacht, veiligheid en nazorg bij het zoeken van bijvoorbeeld een nieuwe werkplek. 

Download de volledige green paper

Circulair aanbesteden

Aanbestedingsprocedures zijn er om bij zo laag mogelijke risico’s de beste of goedkoopste aanbieder te selecteren, voor zowel opdrachtgever als -nemer. Een eenduidige meet- en waarderingsmethode voor herbruikbare materialen en bouwdelen is hard nodig om de koudwatervrees weg te nemen.

1. Wacht niet op dé definitie van ‘circulair’, maar ga aan de slag. Circulair moet zich uiteindelijk in de praktijk bewijzen. Wacht niet op de definitiediscussie, ga aan de slag.

2. Stel het doel vast dat je met circulair wil bereiken. Circulair gaan om het circulair gaan is korte termijn denken. Bepaal voor jezelf het doel dat je wil bereiken voor je er mee start.

3. Verbind je eigen keten. Circulariteit vraagt erom. Start met het verbinden van je eigen keten, van toeleverancier en opdrachtgever tot eind- en her-gebruiker.

4. Experimenteer met hergebruik bouwdelen. Het kan! Experimenteer met hergebruik van bouwdelen die zich hier makkelijk voor lenen zoals systeemwanden of kabelgoten.

5. Ga met een pen door het bestek. Pak een pen, ga er mee door het bestek heen en kruis de bouwdelen aan die circulaire gerealiseerd kunnen worden.

Download de volledige green paper

Circulaire regio’s

Innovaties en vernieuwingen vinden vaak op kleine schaal plaats. Regio’s en regionale samenwerkingen kunnen bijdragen aan het verspreiden van die op kleine schaal opgedane kennis en expertise. Zo worden goede ideeën sneller door markt, overheid en samenleving geaccepteerd. 

1. Ondersteun samenwerking op gebied van innovatie. Op regionaal niveau kunnen innovaties zich makkelijker verspreiden en worden sneller geaccepteerd. 

2. ‘Practice what you preach’ en maak inkoopprocedures circulair. Door in gunningsprocedures circulariteit te waarderen, gaan leveranciers hierin investeren.

3. Experimenteer met ‘no regrets’ maatregelen. Door met ‘no regrets’ maatregelen te experimenteren, krijgen circulaire innovaties sneller een kans. 

4. Ga uit van het doel, niet de start. Maak gebruik van ‘back casting’ om te achterhalen wat er nu nodig is om de circulaire doelstellingen van 2030 en 2050 te halen. 

5. Vertrouw de burger, verander de spelregels. Trek als overheid niet alle initiatief naar je toe, laat burgers zelf voor een circulaire samenleving zorgen.

Download de volledige green paper

Veranderprincipes

De omslag naar circulair is zó fundamenteel, dat we die het beste in een heleboel kleine stapjes kunnen maken. Door tal van projecten en initiatieven op te starten, ontstaat een ‘veranderzwerm’ die vervolgens leidt tot een beweging en een geleidelijk overgang naar een circulaire samenleving.

1. Start een ‘community’. Kies een circulair onderwerp en start een ‘community’ waarin mensen samen nadenken over nieuwe ideeën en hoe deze uit te voeren.

2. Circulair, wat is dat? Iedereen heeft het erover, maar wat is het nou precies? Start met collega’s, partners en vrienden een fundamenteel debat over circulariteit.

3. Bedenk een prijsvraag. Vraag collega’s, medewerkers, partnerorganisaties en/of opdrachtnemers om op basis van een prijsvraag na te denken over een circulair initiatief.

4. Deel kennis en expertise. Heb je ervaring met circulair werken, deel dan je kennis met collega’s, partners, en opdrachtnemers en onderzoek hoe die kennis te vergroten.

5. Start met circulair in je eigen omgeving. Bedenk voor iets op je werkplek of in je woonomgeving een circulaire oplossing en ga er mee aan de slag. 

Download de volledige green paper

Download hier binnenkort de volledige 7 green papers. Wil je weten wanneer ze beschikbaar zijn? Schrijf je in voor het Stadsblad en blijf op de hoogte.