Lessen van drie jaar Green Deal Circulaire Gebouwen

PHI Factory

Yvette Watson, PHI Factory

De Green Deal Circulaire Gebouwen is een verbintenis van overheidsorganisaties, bedrijven en kennisinstellingen die met elkaar willen versnellen richting circulaire bouw en inrichting. Drie jaar geleden ging de Green Deal van start. Meer dan zestig organisaties sloten zich aan. De ambitie: vaststellen wanneer een gebouw ‘circulair’ genoemd mag worden; de bijbehorende circulaire gebouweigenschappen vastleggen in een gebouwpaspoort; en de inzichten toepassen op zeven pilotgebouwen. Yvette Watson, één van de trekkers van de Green Deal, deelt de belangrijkste lessen.

De hele keten aan boord

Om impact te hebben, moet het model van circulaire gebouweigenschappen breed gedragen zijn in de sector. Dus begon de Green Deal Circulaire Gebouwen met het bijeen brengen van de juiste partijen. Meer dan 60 organisaties ondertekenden de Deal al, waaronder overheden (­Provin­cie Utrecht), bouwbedrij­ven (Dura Vermeer), ­leveranciers en producenten (Philips), kennis­­instellingen (TU Delft), en ban­ken en vastgoedbeheerders (ABN-AMRO en Koninklijke ­Bibliotheek). 

Met de hele keten van de bouwsector aan boord, werkten de partijen aan een Handleiding en paspoort circulaire gebouwen. In deze handleiding – te downloaden via greendeal-circulairegebouwen.nl – staat wat een circulair gebouw is, wat de indicatoren zijn van een circulair gebouw en laat het verbeterpotentieel zien van het gebouw.

“Je kunt niet je karkas aan je ­koffiebekertje plakken”

Je kunt niet dezelfde ­circulaire principes gebruiken voor de ­gebouwfundering als voor gevels of de installatie. Dus was de eerste stap, legt Yvette Watson uit, het definiëren van de “tijdelijkheid” van verschillende gebouwonderdelen. De kansen voor levensduurverlenging stonden namelijk centraal in het beoogde model, maar niet alles in een gebouw gaat in potentie even lang mee. Het 6 gebouwlagen-model van Brand bood uitkomst. “Het stuk grond waar je op staat gaat miljoenen jaren mee; het karkas van een gebouw gaat 50 tot 100 jaar mee, of in het geval van een oud grachtenpand 200 jaar; en het koffiebekertje gaat misschien maar 5 seconden mee.” 

Vervolgens definieerde het team de relevante thema’s voor circulaire bouwdelen, zoals de herkomst van materialen of gezondheid, flexibiliteit en adaptief vermogen. Op basis hiervan maakten ze KPI’s waarmee de huidige situatie van een gebouw in kaart gebracht kan worden: “­Allemaal punten die je kan langslopen om te kijken wat je met je gebouw zou kunnen op circulariteit als je het gaat renoveren, of als je een meerjarig onderhoudsplan opstelt.”

Handvatten voor circulair opdrachtgeverschap

De volgende uitdaging was het definiëren van goed opdrachtgever­schap. Yvette: “In onze pilots hebben we marktpartijen aan tafel gehaald en gevraagd: ‘wat moet een ­opdrachtgever vragen om jullie in je kracht te zetten?’” Om de kennis en ervaring die hieruit kwam te delen, bouwde het team achter de Green Deal een website. “rmatie vinden om je te laten inspirerenHier hangen goede en praktische documenten in, zoals alle aanbestedingsdocumenten van de circulaire renovaties van Alliander in Duiven en Arnhem. En in de toekomst zullen ook circulaire projecten als de tijdelijke Rechtbank in Amsterdam, het circulaire paviljoen Circl en de Green House in Utrecht hun documenten beschikbaar stellen.” Op greendeal-circulairegebouwen.nl kan je alle informatie vinden om je te laten inspireren en praktische handvatten te vinden om tot een circulaire vraag te komen.