Met bestaande ­gebouwdata grondstoffen ­besparen

TROTS

Gerrit Jan Vaatstra, TROTS

Door bestaande informatiestromen die in elke organisatie lopen slim te combineren, kunnen organisaties eenvoudig hun eigen grondstoffenverbruik verminderen. TROTS, het advies- en dienstverlenend bureau voor gezonde werk- en verblijfomgevingen, ontwikkelde een softwaretool om gebouwbeheerders hiermee te helpen. Gerrit Jan Vaatstra van TROTS, legt uit hoe het werkt.

Kijk niet alleen naar circulair ­ontwerp en hergebruik, maar ook naar gebruik

Om de circulaire transitie te versnellen, kijkt TROTS vooral naar de gebruiksfase van gebouwen. Dat is belangrijk omdat circulair bouwen vooralsnog vooral gaat over de voorkant – de materialen die een gebouw ingaan – en de achterkant – hergebruik van wat eruit gaat. “Vanuit TROTS leggen we de nadruk op het efficiënt omgaan met bestaande middelen waar organisaties al over beschikken.” 

Om de gebruiksfase circulair te krijgen, combineert TROTS de data uit twee belangrijke facilitaire informatie­stromen: de bezettingsgraad en het energieprofiel. Vaatstra laat het zien aan de hand van twee praktijkvoorbeelden.

Hoe je bezetting en energieverbruik matcht 

Voor de kantooromgeving van een zorginstelling voerde TROTS een bezettingsgraadmeting uit. Dat deden ze met het iBASX platform, dat met meer dan 2000 werkplek- en ruimtesensoren real time meet welke ruimtes en apparaten in gebruik zijn. “De informatie die we hieruit halen, koppelen we aan data vanuit energieprofielen.” Dat gaat makkelijk, omdat veel organisaties slimme meters hebben die je kunt uitlezen. 

Als je de data uit deze twee informatiestromen over elkaar heen legt, kan je zien of bezetting en energieverbruik wel op elkaar zijn afgestemd. “Daaruit zie je al vanuit een eerste rondgang dat je op basis van je bezetting zo 30% op de draaiuren van je installaties kunt besparen.” Of je kunt vergaderruimtes slimmer inregelen, door op dagen dat het rustiger is via het boekingssysteem alléén de vergaderruimtes open te stellen die efficiënt worden geklimatiseerd – en de verspillende ruimtes te sluiten. Vaatstra: “Je kunt zelfs overwegen hele etages soms af te sluiten, daar doen we nu onderzoek naar.”

Voor één van haar opdrachtgevers is TROTS inmiddels bezig om de resultaten vanuit een eerste gebouwscan op te schalen naar vijf andere gebouwen en op termijn mogelijk zelfs naar nog meer gebouwen.

Het is rustig in het A-label gebouw – maar de elektra draait op volle toeren

Ook analyseerde TROTS de data van een A-label gebouw van een gemeente. Hier lieten ze zien dat een daling van de bezetting in de loop van de week (elke vrijdag was het vrij rustig in het gebouw) niet resulteerde in lager elektraverbruik. Het energieverbruik per dag was in het gebouw vergelijkbaar bij een bezetting van 63% en 25%.

Om deze situatie te verbeteren, schakelde TROTS de expertise in van verschillende sleutelspelers in het gebouw. Zo keken ze samen met de facility manager, de huisvestingmanager en de installateur waar energiereductie te behalen viel. Vaatstra: “Etages die een vergelijkbare oppervlakte en invulling van de werkomgeving hebben, kan je clusteren, zodat je installaties kan gaan afsluiten.” Dit kan door installaties te zoneren en kleppen in de luchtkanalen te plaatsen§.

Op deze manier kan een organisatie op dagen met een lage bezettingsgraad – zoals in bovenstaande casus op de woensdag en de vrijdag – toegaan naar efficiënter gebruik van het gebouw. Zo kan je voorkomen dat je alle etages voortdurend blijft klimatiseren. “En je kunt toegaan naar minder dienstverlening op die etalages – dus minder energie, minder schoonmaak, minder onderhoud.”

Zo creëert TROTS door slimme dataverbinding nieuwe inzichten voor grondstoffenbesparing, “zelfs voor een A-label gebouw.”