OPINIE: Circulair opdrachtgeverschap bij ­banken, woningcorporaties en ­overheden

ABN AMRO stimuleert de overgang naar een circulaire economie en gaat proactief in gesprek met klanten die de stap naar een circulair businessmodel willen maken. ABN AMRO experimenteert daarvoor in haar eigen bedrijfsprocessen (inkoop, verbouwingen en CIRCL) en deelt die kennis maximaal. Om impact te maken en het doel van een circulaire economie daadwerkelijk te bereiken, is thought leadership niet voldoende. Het vraagt om action leadership. We zullen daarom experimenteren met het financieren van nieuwe bedrijfs- en eigendomsmodellen van onze relaties. Samen met haar klanten wil ABN AMRO in 2020 1 miljard euro aan circulaire bedrijfsmiddelen financieren, met 100 circulaire financieringen en daarmee 1 miljoen ton minder CO2 uitstoten. 

Petran van Heel, sector banker bouw bij ABN AMRO, ziet dit als een logische stap. “Onze rol als bank is voor mij heel duidelijk. We gaan naar een economie toe waar niet alleen een energie transitie is, maar ook een grondstof transitie. Behoud van grondstoffen en voorkomen van afval worden heel belangrijk.” Als grondstoffen schaars worden, en primaire grondstoffen duur, moeten bedrijven zorgen dat ze toegang hebben tot gebruikte grondstoffen, producten en materialen als ze in business willen blijven. Dus is voorsorteren op de circulaire economie een verstandige investering, ook voor banken. Banken kunnen met een andere kijk op financieren  aan de basis staan van nieuwe verdienmodellen en de transitie versnellen. 

Klein beginnen om groot te scoren 

Petran van Heel geeft daarbij aan dat we de circulaire transitie de tijd moeten geven, om van klein naar groot te gaan. Ook ABN AMRO heeft haar circulaire ambities niet morgen al gerealiseerd. Zo heeft één project, het circulair paviljoen Circl, “geleidt tot een mindset verandering bij heel veel mensen binnen de bank én de bouw/vastgoedsector.” Je leert anders nadenken over de hele bedrijfsorganisatie en je ziet dat het kan. “Voordat we  Circl hadden waar we al wel veel bezig met het thema duurzaam. Circulair is daar nu echt bijgekomen. Dat kan bepalend zijn bij vrijwel alles, zoals de keuze van meubilair, bij de modernisering van onze kantoren, de inkoop van de koffie. We denken steeds vaker heel kritisch na over onze inkoop en afvalstromen, daar speelt meer dan alleen prijs een rol”. 

Dennis Lausberg heeft als directeur Vastgoedontwikkeling bij Woonstad een soortgelijke ervaring met het toewerken van kleine naar grote circulaire stappen. Hij benadrukt het belang van samenwerking, vooral op het gebied van het beheer van bestaande panden. Die vormen de bulk van de vastgoedportefeuille, en dus “de puzzel die je moet oplossen om circulair te worden.” Woonstad doet dat het liefst met partijen waarvan de directeur eigenaar “gewoon aan tafel zit, zodat je samen kunt optrekken.” 

Wij-contracten als de nieuwe norm

Ook Peter Eitjes, Senior Procesmanager bij Rijksvastgoedbedrijf, werkt toe naar nieuwe samenwerkingsvormen om de transitie naar een circulaire economie te versnellen. “Geen wij/zij contract, maar ik wil in DOEN Stationsgebied Arnhem werken met een ‘wij’-contract (opereren als één team), in de verwachting dat dit navolging krijgt” Alleen dan krijg je de benutting, de samensmelting van kennis en expertise die nodig is om het lineaire proces van inkopen, gebruiken en weggooien te doorbreken om zo een hoge toekomstwaarde te bereiken, waar niet alleen de directe gebruikers van onze gebouwen, maar ook de omgeving blij van wordt. 

Rijksvastgoedbedrijf doet daarbij een oproep aan opdrachtgevers in de bouwsector om niet te wachten met circulair aanbesteden tot ‘circulariteit’ verder uitgekristalliseerd is. Peter Eitjes: “Begin er gewoon mee, ook als je niet weet wat het precies inhoudt, je ontdekt het vanzelf.” Het leidt vast niet direct tot een 100% resultaat, maar daar leer je van. En die ervaring kun je weer doorgeven aan volgende projecten, “waardoor zij weer een beter resultaat kunnen bereiken.”