OPINIE: Zijn opdrachtgevers bij de overheid ambitieus genoeg?

Stan Kerkhofs, innovatiemanager bij Rijkswaterstaat, ziet dat het huidige inkoopinstrumentarium niet voldoende is om circulaire ambities te behalen. Standaard aankooptrajecten zijn weliswaar langzaam aan het evolueren richting circulair inkopen, “maar we hebben meer revolutie nodig.” 

Opdrachtgevers kunnen meer ruimte nemen

Als voorbeeld van een revolutionaire stap noemt Stan Kerkhofs het circulair viaduct dat Rijkswaterstaat dit jaar samen met VolkerWessels gaat bouwen. Hier koopt Rijkswaterstaat geen panklaar model in, zoals gewoonlijk, maar een concept­-viaduct dat nog ontwikkeld moet ­worden. Die innovatie gaan ze samen met marktpartijen aan. Dit traject laat zien dat opdrachtgevers de ruimte mogen nemen om nieuwe samenwerkingsvormen en nieuwe verdienmodellen te omarmen, die voorbij gaan aan de traditionele scheiding tussen opdrachtgevers, aannemers, leveranciers en gebruikers. 

Ludwig Temme, teammanager bij de Gemeente Amersfoort, onderschrijft deze visie, maar vult aan dat dit opdrachtgevers geen vrijbrief geeft om in het wilde weg te experimenteren: “Het heeft niet veel zin om twee straten voor de troepen uit te lopen.” Circulair bouwen draait om ketensamenwerking. “Dus is het effectiever als we met het tempo meelopen zodat we kennis kunnen blijven delen.” 

Wel kan je als gemeentelijke ­opdrachtgever ­kiezen met wie je mee wilt lopen. Zoals ­Gemeente Amersfoort zelf ook doet, door voor het sluiten van de betonkringloop met haar eigen betonpuin bij innovatieve producenten aan te kloppen.

Deel je successen en tegenslagen 

Miguel Kerkstra van het Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam vult aan dat kennisdeling essentieel is om het ambitieniveau van opdrachtgevers te verhogen. Hoe meer iedereen van elkaar weet wat er mogelijk is, hoe beter ambitieuze opdrachtgevers ook innovatieve marktpartijen kunnen vinden om mee op te werken richting circulaire bouw.

Zo kunnen opdrachtgevers vanuit de overheid een belangrijke impuls geven aan de circulaire economie. Door betonnen stoeptegels of viaducten grootschalig circulair in te kopen, én door voorbeelden te blijven delen – met de markt én met elkaar. Zowel de successen als de mislukkingen. Miguel Kerkstra: “Geef aan, voor jezelf en je collega’s, waar je tegenaan loopt en wat beter kan.”

NL circulair in 2050? Die horizon mag naar voren

Ludwig Temme benadrukt dat dit niet alleen geldt voor grote partijen, zoals Rijksvastgoed of Rijkswaterstaat. Ook kleine gemeentes moeten zich aangesproken voelen en kunnen mee. “Als wij in Amersfoort al niet het enthousiasme hebben om met circulaire economie aan de slag te gaan, dan blijft de ambitie in Nederland ver aan de horizon liggen.” Nederland circulair in 2050? “Wij willen die horizon naar voren halen en nu realiseren.”