Van circulair bewustzijn naar circulaire handelingsperspectieven in Rotterdam

Gemeente Rotterdam

Miguel Kerkstra, Gemeente Rotterdam

Gemeente Rotterdam geeft met verschillende initiatieven uit het ­Programma Rotterdam Circulair invulling aan haar ambitie op het vlak van de circulaire economie. Het vergroten van het circulair bewustzijn, circulair handelen en de doorvertaling daarvan in fysieke projecten zijn daarbij belangrijke doelen. Het delen van ervaring, voorbeelden van zowel startende als gevestigde circulaire ondernemers en bewoners draagt bij aan het bewustzijn. 

Ook het nationaal samenwerken is van groot belang om de circulaire economie dichterbij te brengen. Een mooi voorbeeld hiervan is Amror. Een samenwerkingsverband tussen Amsterdam, Rotterdam en Rijkswaterstaat. Hier worden ervaringen gedeeld en kennis ontwikkeld op het gebied van circulariteit in de infrastructuur. Het doel is om samen met de markt circulariteit in projecten te krijgen.  

De genoemde samenwerkingen en kennisuitwisseling hebben ­geholpen om een concrete invulling te geven aan het begrip circulair. De gedachte is dat met eenduidigheid voor markt en overheid een vliegwiel ontstaat om de circulaire ambities te ­verwezenlijken. Het Circulair Kader is hiervan één van de resultaten. Dit is een doorontwikkeling van de Value Hill van het Groene Brein. Tot slot is het onderling uitwisselen van ervaringen hoe je als opdrachtgever producten en diensten circulair uitvraagt een belangrijk onderdeel van de Amror samenwerking.

Circulair als nieuw hoofdstuk in een langere geschiedenis

Samen zoeken naar eenduidigheid is nodig omdat ‘circulair’ een relatief nieuw begrip is, waarin verschillende interpretaties bestaan. Bovendien, zo legt Miguel Kerkstra van het Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam uit, zijn huidige circulaire initiatieven onderdeel van een langere ontwikkeling van bewust grondstoffenverbruik en assetmanagement. “Begrip hiervan helpt om te begrijpen waar we vandaan komen, waar we staan en waar we naartoe willen in de transitie van lineair naar circulair.” 

Circulair Kader Gemeente Rotterdam

Onder andere door het ­gifschandaal in Lekkerkerk ontstond in 1979 regelgeving op het gebied van bodemsanering. In die periode werd de Ladder van Lansink aangenomen als standaard in afvalbeheer. Met afvalpreventie als hoogste trede en storten als meest laagwaardige optie. Halverwege de jaren ’90 ontstond de Rotterdamse grond- en reststoffenbank. Bedoeld om vraag en aanbod van grond en bagger op elkaar af te stemmen. Hiermee kon de gemeente de aankoop en transport van grond in bouwprojecten beperken. Vrijkomend grond werd bovendien hergebruikt door het op te werken tot teelaarde. Met de ogen van nu, was dat een circulair initiatief waar we met de huidige circulaire initiatieven op voortbouwen. ­Onder andere met dat besef heeft het ­Ingenieursbureau het Circulair Kader opgesteld. Welke een samenhangend overzicht toont van strategieën en principes in een circulair ontwerp.

Fietspaden in een Circulair Kader

Het Circulair Kader zorgt voor eenduidigheid, bewustwording en biedt een handelingsperspectief. Een voorbeeld is een demontabel en modulair fietspad, gemaakt van betonplaten. Dit levert tevens een oplossing voor de boomwortel, dat het asfalt kapot kan drukken. Met het modulaire fietspad kunnen de losse betonblokken eruit worden gehaald. En waar nodig is, worden de wortels aangepakt in plaats dat het asfalt vervangen had moeten worden. Binnen Het Circulair Kader valt dit onder de stap “ontwerp technisch en levensduur verlengend.”