Wat is er allemaal hergebruikt in het circulair hoofdkantoor van Liander in Duiven?

Liander

Thomas Heye, Liander

“Welke circulaire maatregelen kunnen praktisch al toegepast worden, los van alle mooie verhalen?” Thomas Heye laat het zien aan de hand van het nieuwe hoofdkantoor van Liander in Duiven. Dit circulaire kantoorcluster is in 2015 al in gebruik genomen; het werk begon in 2012. Het verhaal van het kantoor in Duiven laat dus zien wat er zes jaar geleden al mogelijk was.

Materiaalstromen in Excel

Als duurzaamheidscoördinator bij Volker­Wessels onderneming Boele & Van Eesteren was Thomas Heye betrokken bij de revitalisering en ­uit­breiding van het oude gebouw­cluster op deze locatie. Uitgangspunt was om zoveel mogelijk te ­hergebruiken, en waar mogelijk circulair te ­renoveren. We sprake ook wel van ‘vernieuwbouw’.

Dat begon bij het in kaart ­brengen van de aanwezige materialen, verstopt in de oude panden. Dit was in 2012, nog voor systemen als Madaster. Thomas Heye: “Niemand wist wat circulareit was, er was geen definitie.” Dus dook het team het kantorencomplex in: “Wat staat er, en wat is goed en wat is slecht om ermee te doen? Dat hielden we bij in een simpele Excel sheet.” Het leverde veel op.

Plafondplaten, toiletpotten, deuren, beton en dakbedekking

Allereerst de demontage, waar zo min mogelijk verloren ging. Alle oude plafondplaten, bijvoorbeeld, haalden ze netjes eraf om op te slaan. Een laagje verf eroverheen en konden zo, met behoud van akoestische waarde, het nieuwe plafond in. Evenzo met de oude toiletpotten. Alles netjes “teruggebracht in de nieuwe situatie” – als toiletpot.

Waar zulke één-op-één-circulariteit niet mogelijk was, vond het team een creatieve oplossing. Zo bleken de oude deuren te laag voor de ­huidige maatstaven. Dus verwerkte een interieurbouwer ze tot dragende delen in, “in de balies, in de keukens, om ze niet weg te hoeven gooien.

Gesloopt werd er ook, met betonpuin tot gevolg. Recycling op locatie bleek na berekening met minder CO2-uitstoot gepaard te gaan dan verwerking als granulaat in nieuw beton. Dus werd al het beton op het terrein gebroken en gebruikt als fundatie van de nieuwe wegen en het parkeer­terrein.

Zo probeerden ze de cirkels steeds klein te houden. De bitumen uit de gesloopte dakbedekking “hebben we niet via de afvalverwerkers weggebracht.” De producent die nieuwe dakbedekking leverde, nam de gesloopte dakdelen in ontvangst om direct te verwerken in haar productieproces.

Staalconstructies, ­binnengevels, vloeren, bedrijfskleding en ­achtbaanbouwers

En zo volgden de circulaire oplossingen zich gaandeweg op. De bestaande staalconstructies bleken niet sterk genoeg om de extra benodigde verdieping te dragen. Dus werden ze gedemonteerd, genummerd en – na het neerzeten van een nieuwe staalconstructie – ­teruggeplaatst als drager voor de dakverdieping. De binnen­gevel in het atrium werd gemaakt me­t sloophout van een afvalverwerker aan de andere kant van de A12. Voor de betonvloer in het atrium werd 100% van het benodigde grind vervangen door granulaat. Uitgedragen bedrijfskleding werd isolatiemateriaal. En voor de rode buitenpaden vonden ze een bedrijf dat gekleurd geopolymeer beton kon leveren. “Dus als je nu over het ­buitenterrein loopt, loop je over beton zonder cement.” 

Als kers op de taart overkapten ze alle kantoren met een grote kas, voor de zuinige energiehuishouding. Het staal hiervoor? Dat kwam van een achtbaan-bouwer, gespecialiseerd in lichte en demontabele constructies, waar bovendien 30% minder staal dan normaal voor nodig was.