Michel Baars, Cirkelstad Raad van Toezicht

Interview met Michel Baars, lid Cirkelstad Raad van Toezicht, directeur New Horizon

Hoofdaannemerschap in de sloopsector

Waarom Cirkelstad

Michel Baars

Cirkelstad is opgericht door personen die ik heel hoog acht, door Freek Oranje, Martien Kromwijk, de toenmalige bestuursvoorzitter van Woonbron, de directie van Holcim en het gemeentelijk afvalbedrijf Rotterdam. Martien en Freek heb ik beiden gekend. Ze deelden een fantastische visie over hoe je in de Rotterdamse regio stromen aan elkaar kunt knopen, de vraag naar nieuwe grondstoffen en producten en wat we nu afval noemen. Dat is in essentie wat ik ook doe met mijn bedrijf, wij doen het als businessmodel, zij als kennisuitwisseling en samenwerkingsmodel.

Voor mij is Cirkelstad een ultieme opleiding voor ondernemers en het publieke domein binnen een bepaalde regio, dus binnen hun beïnvloedingssfeer, waar ze actief zijn en impact kunnen hebben. Dat is een mooi model. Toen ik erbij kwam vond ik het wel vreemd dat het zo lang alleen in Rotterdam was en als partner heb ik geprobeerd om het meer naar buiten te brengen. Het is belangrijk dat steden elkaar inspireren. Daarom ben ik met Amsterdam begonnen, 010 versus 020 werkt super. Als je in 020 zegt: ‘in 010 doen ze het al tien jaar en jullie zijn nog niet eens begonnen’, dan komt er daar ook beweging, net zoals wanneer je in 010 zegt: ‘020 is nog maar paar maanden bezig en als je niet oppast dan halen ze jullie links en rechts in’. Zo kijk ik naar Cirkelstad, samenwerken aan eenzelfde circulaire ambitie door elkaar uit te dagen!

Visie, wat moeten we nu doen

We willen naar iets fundamenteel anders. Dat is een complex geheel. Voor een grote groep mensen is belangrijk dat we een andere associatie krijgen bij het woord recycling. Nu denken we dat zoveel mogelijk recycling fantastisch is, maar dat beeld is zo gegroeid in een tijd dat recyclen best pratice was, boven storten of verbranden. Reycling was inderdaad het minst slechte, maar nu is er hoogwaardig hergebruik en upcyling en we hebben dat verzuimd uit te leggen. We moeten ons eigenlijk schamen dat, zoals het CBS concludeerde in opdracht van het ministerie, van 80% gerecycled materiaal slechts 8% terugkomt in een nieuwe functionaliteit. Dat is dramatisch, al het andere, valt ook onder recycling, maar is in werkelijkheid heel laagwaardig terugbrengen.
En omdat we allemaal van nature een hekel aan verspilling hebben, moeten we dat beter gaan doen en niet denken dat recycling de oplossing is, maar dat we met hergebruik en upcycling rekening moeten houden bij het ontwerp van nieuwe producten. Het verschil tussen recyclen en hergebruik moeten we nog duidelijker uitleggen.

Cirkelstad promoot ook de inclusieve economie en het verbaast me nu hoe eenvoudig social impact eigenlijk is. Het is alleen ongelooflijk slecht georganiseerd. Het gaat om regie nemen en nieuwe en ongeziene verbindingen leggen. Om van lineair naar circulair te gaan is extra arbeid nodig, als je die extra arbeid laat doen door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, dan verdring je niemand en voeg je iets toe. Je moet het organiseren samen met partijen zoals het Leger des Heils, waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt al georganiseerd zijn. Elkaar zo helpen is relatief eenvoudig en zo benut je capaciteit die niet gezien wordt. Voorspelbaar volume is er bij arbeid ook.

 


CASE: Donorgebouw Terneuzen

Het nog betrekkelijk nieuwe, maar wel zeer duurzaam gebouwde districtskantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen, moest wijken voor een nieuwe sluis. New Horizon haalde het gebouw uit elkaar en zorginstelling Emergis gebruikt o.a. raamkozijnen en vloeren opnieuw bij de bouw van een nieuwe kinder- en jeugdkliniek ggz in Kloetinge.

Meer over deze case in de video op de website van New Horizon


 

Leiderschap

Vooral belangrijk is dat mensen kunnen volgen. Dat het peloton het achterlicht van de koploper nog kan zien, anders haken mensen af. Dat is vooral de verantwoordelijkheid van de koploper, leiderschap en koploper zijn is niet per definitie aan elkaar gelijk, maar in mijn geval is dat een plezierige vorm van leiderschap. Ik verken iets nieuws, kijk over mijn schouder en zeg: ‘kom eens kijken ik denk dat hier iets te halen is.’ Leiderschap kun je vergelijken met een soort magneet, mensen inspireren, een team binden, consistentie bereiken om een strategisch doel, maar dat laatste is voor iedereen anders. Zo efficiënt mogelijk werken kan het zijn voor anderen om zoveel mogelijk fundamenteel te veranderen.

Voor de transitie van lineair naar circulair heb je leiders nodig die de gemeenschap over de as van verleiding, mijn manier, leiding geven aan het proces, langs deze weg komen we er. Dat zijn dan ook koplopers.

 

Ik wil de onvoorwaardelijkheid van de samenwerking bewaken.

 

Bij leiderschap hoort feitelijk inzicht geven. Positivisme en enthousiasme is ook deel van leiderschap. Het is ook een spiegel voorhouden en bestaande structuren en manieren van werken ter discussie stellen, en een vrije manier van denken, niet al het werk meer aannemen, doen waar je iets kunt bereiken. Thomas Rau zegt het heel goed: ‘We moeten afspraken maken en doelen stellen gebaseerd op wat nodig is, niet op wat we al kunnen.’

We zijn geconditioneerd in gemak en verspilling. Mijn manier is een heel nieuw speelveld beginnen, met nieuwe spelregels, mijn ongeduld zegt me dat dat beter werkt dan in bestaande structuren te proberen het spel te veranderen. Dat komt omdat ik een doener ben, geen prater. Ik heb respect voor leiders die heel diplomatiek de wetgever zo bewerken dat er over tien jaar een gewenste nieuwe context is, maar dat is niet mijn kwaliteit. Ik ben beter in zelf alvast beginnen.

Raad van Toezicht

Ik wil graag de identiteit van Cirkelstad mee vormgeven, want die is veranderd en moet ook nog verder veranderen, dat moet veel meer gaan naar een kennisuitwisseling, meer dan daadwerkelijk uitvoeren van projecten. Partners bij Cirkelstad die denken dat als ze de contributie overmaken dat ze dan per jaar een aantal projecten krijgen hebben we niet nodig. Dat is voor mij niet de manier waarop je samenwerkt. Ik wil de onvoorwaardelijkheid van de samenwerking bewaken. Je komt alles vertellen wat je weet om de beweging groter te maken, en de ontwikkeling succesvoller, zonder de intentie om er iets aan over te houden, alleen dan gaat het werken. Dat wil ik mee vormgeven. Dat is nu niet altijd zo, dat moet echt veranderen.

Verder zie ik dat mensen denken als ze het woord circulair gebruiken dat het dan in orde is. Alles is opeens circulair, maar zo werkt het niet. Cirkelstad zou vooral de route moeten bewaken, niet teveel naar links of rechts afwijken. Nu zie ik soms een terugkeer naar het lineaire model met alleen een etiketje ‘circulair’ erop.

 


CASE: Circulair paviljoen Amsterdam

ABN AMRO creëerde, als ambassadeur voor circulair bouwen, met haar paviljoen op de Zuidas in Amsterdam, het eerste circulaire bouwontwerp in Nederland, het ultieme praktijkvoorbeeld. Dit voorjaar werd het geopend en New Horizon leverde elders geoogste materialen, van de basis elektra-installatie tot aan sloophout verwerkt in 1.600 vierkante meter design vloer. Michel Baars: ‘Dit paviljoen is wel een feestje, er zindert iets door het gebouw, iedereen wil erbij horen.’

Amsterdam: De design vloer van sloophout

Meer over deze case in de video op de website van New Horizon


 

 

| Kick-off Cirkelstad Zwolle! >