Bijeenkomst Cirkelstad Zuid-Holland: Beter benutten in de praktijk

Hoe gaat het splitsen van woningen nu in de praktijk? Wat kunnen we leren van de hoekwoningaanpak om van 1 woning 3 te maken? Wat doet de overheid aan beter benutten bestaande wijken en hoe gaan we de #overruimte benutten?

Een volle en inspirerende agenda voor deze bijeenkomst in Leiden, Cirkelstad Zuid-Holland. Koen Verhagen van @Van der Schoot Architecten BV BNA, Peter van Antwerpen van Vivare en Sandra Nap in een dubbelrol, zowel als specialist op beter benutten van Holland Houtland als spinner voor Cirkelstad Zuid-Holland.

Beter benutten bestaande bouw: waarom & ambitie overheid

Vorig jaar heeft Cirkelstad een bijeenkomst georganiseerd over de stedebouwkundige waarde van het beter benutten van de bestaande wijken. Er zijn veel extra waardes, bovenop de extra woningen die gerealiseerd worden. Denk aan het beter gebruik van faciliteiten maar ook bijvoorbeeld meer mogelijkheden voor informele zorg en omzien naar elkaar of doorstroming van ouderen naar gelijkvloerse woningen in de eigen buurt.

Voor het rijk is de ambitie ook groot en gaat het vooral om een bijdrage om het woningtekort op korte termijn op te lossen, door optoppen, aanplakken, transformeren, splitsen, wonen boven winkels en mantelzorg en familiewoningen. De provincie Zuid-Holland faciliteert ook op diverse manieren initiatieven en gemeenten om tot versnelling te komen.

Benut de overruimte

Benut de overruimte! is vorig jaar gestart als een challenge om de overruimte zichtbaar te maken van particuliere huiseigenaren. Het is een aanpak van Holland Houtland dat laat zien dat je de wooncrisis óók kunt oplossen met de huizen van particulieren die er al staan. Holland Houtland richt zich daarbij op huiseigenaren met meer vierkante meters dan ze nu nodig hebben, maar die wél in hun buurt willen blijven. Door hun huis te splitsen, te verbouwen en een deel te verhuren of verkopen, ontstaat een passend thuis voor henzelf én een extra woning voor een ander. Uit divers onderzoek blijkt dat zowel 350.000 huiseigenaren dit willen en dat (toekomstige) bewoners best tot compromissen bereid zijn: “Welcome in my Backyard” kwam uit onderzoek van ASN.

Holland Houtland bouwt hiervoor aan een praktisch platform dat bewoners helpt om zelf in actie te komen. Dat biedt overzicht en inzicht in regels en mogelijkheden. Ook   koppelen we huiseigenaren aan alle experts, zoals ontwerpers, adviseurs, gemeente en bouwpartners voor ontwerp, vergunning, financiering en uitvoering met als doel: een geslaagde uitvoering en weer verliefd op je huis. Geen doolhof van loketten, maar één ingang die de stap van idee naar extra voordeur kleiner maakt: sociaal, betaalbaar en zo circulair mogelijk.

Splitsen: leren van Van der Schoot Architecten en van Wijnen

In 25 minuten laten zien hoe je met de gemiddelde doorzonwoning toch tot 60 of meer ontwerpen komt en hoe je die uitvoert, dat lieten Koen en de filmpjes van van Wijnen zien. Woningbouwcorporatie Zayaz startte met deze aanpak, inmiddels is er ook in de rest van het land animo om meer woningen te creëren door te splitsen. Hoe kan het dat er toch heel veel ontwerpen zijn voor de “doorzonwoning”? Het blijkt dat er toch veel variatie is in de breedte van de woning, de plaatsing van de trap, de ruimte in de entree en overige aanpasbaarheid. Of hoekwoning, platdak-drivein en uitbouw. De architect gaat daarom toch altijd langs voor een pre-scan. Naast het splitsen wordt ook direct de verduurzaming toegepast van de woning en Koen gaf ook het voorbeeld van een woning die omgevormd wordt tot WMO (rolstoelvriendelijk) en gesplitst.

De splitsing heeft nu een doorlooptijd van 32 weken vanaf de mutatie, dat kan nog korter als bijvoorbeeld vergunningverlening korter duurt of er schaal/herhaalbaarheid is.

De hoekwoningaanpak Vivare

Ook Peter vertelde aanstekelijk over de route die Vivare gevolgd heeft om van een idee, naar een concept naar een pilot en naar opschaling te gaan. Van het een… een verdichtingsstudie rondom garageboxen, kwam het ander, de potentie van de hoeken van straatjes voor verdichting en van grote eengezinswoning naar appartementen en dus meer aansluiten bij de behoefte aan diversiteit in de wijk. Peter liet 3 varianten en hun potentie zien en gaat uit van een doorlooptijd van 3 maanden om het rendabel te houden. Daarvoor zijn bijvoorbeeld typegoedkeuring en een thuisbatterij, instrumenten voor de versnelling van de vergunningverlening.

De diepte in: splitsen, overruimte benutten &meer met hoekwoningen
In drie groepen gingen we verder met de concrete handvaten om zelf aan de slag te gaan in de eigen gemeente of wooncorporatie en zelf ook aan de slag met splitsen door te tekenen op de plattegronden van het bestaande om daar 2 van te maken.

Geleerde lessen

Een woning van 60 m2 kan best groot zijn.

Uitgangspunten zoals: de nieuwe woningen moeent minimaal 50 m2 of zelfs 85 m2 zijn, helpen niet. Ga als gemeente daar niet op sturen bij splitsen, dat wordt bij heel veel andere doelgroepen ook niet gedaan.

Samenwerking met andere corporaties en gemeenten gaat opschaling mogelijk maken. Ook extra geld en creativiteit, geld omdat de doorlooptijd vaak extra kosten met zich meebrengt en creativiteit om bewoners ook op andere manieren te betrekken. Nu is bijvoorbeeld tijdelijke bewoning een oplossing voor de langere doorlooptijd, maar je kan ook denken aan dat mensen die tijdelijk ergens wonen vervolgens voorkeur voor de nieuwe woning krijgen.

Volgende sessies Cirkelstad

29 oktober: Vervolg Circulair financieren, Den Haag
10 november: Netverzachtende maatregelen, low tech/passief bouw Delft

Contact

Wil je keer deelnemen aan een sessie van Cirkelstad Zuid-Holland of meer weten over het partnerschap van Cirkelstad? Neem dan contact op met Sandra Nap en Lopa Grim via zuidholland@cirkelstad.nl.