Cirkelstad Overheden: grote interesse voor circulair financieren

Online bijeenkomst Cirkelstad Overheden op 6 oktober 2026

Hoe actueel het onderwerp Circulair financieren binnen de overheid is was te zien aan de grote belangstelling voor de online bijeenkomst Cirkelstad Overheden Overheden op 6 oktober, die dit onderwerp als thema had. Met zo’n 50 deelnemers vanuit ruim 20 overheden was de belangstelling groot. De brede vertegenwoordiging onderstreepte hoe actueel het onderwerp is. Tijdens de bijeenkomst werd besproken hoe financiële instrumenten kunnen helpen om circulaire ambities in de gebouwde omgeving concreet en haalbaar te maken.

Cirkelstaddirecteur Bert Krikke nam de deelnemers mee in de werkzaamheden van de kopgroep Circulair Financieren. Binnen deze kopgroep wordt gewerkt aan drie programmalijnen: circulaire restwaarde, circulaire waardebepaling en de Circular Scorecard Real Estate (CSRE). De gemene deler tussen deze programmalijnen is het verbinden van de technische en financiële werelden. Waar de gebouwde omgeving vooral spreekt over bijvoorbeeld secundaire en biobased materialen, losmaakbaarheid en adaptiviteit, ligt in de financiële sector de nadruk op onder andere huurinkomsten, marktvraag en de ervaring van samenwerkingspartners. Om circulair bouwen op grotere schaal mogelijk te maken, is het nodig dat beide sectoren dezelfde taal leren spreken.

Circulaire restwaardemethodiek

Bert stond uitgebreider stil bij de methodiek voor circulaire restwaarde. De methodiek maakt het mogelijk om niet langer uit te gaan van een restwaarde van nul, maar om de waarde van materialen, elementen en gebouwonderdelen aan het einde van de levensduur onderbouwd mee te nemen. Hierdoor kan circulair bouwen bijdragen aan een financieel aantrekkelijkere businesscase. De methodiek sluit aan bij de definitie van financiële restwaarde van de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en is door deze commissie onderschreven.

Bert stond met name stil bij de methodiek voor circulaire restwaarde en de certificering van bedrijven die berekeningen volgens deze methodiek mogen uitvoeren. De methodiek maakt het mogelijk om de waarde van materialen, elementen en gebouwonderdelen aan het einde van de levensduur onderbouwd mee te nemen. Daarbij wordt niet langer uitgegaan van een restwaarde van nul, maar van een waarde die wordt gecorrigeerd voor onder meer demontage, kwaliteitsverlies, revisie, transport en opslag.

Dennis de Hoog, werkzaam bij Sweco en mede-spinner van Cirkelstad Overheden, ging vervolgens samen met de deelnemers dieper in op de werking van de methodiek. Hij liet zien aan welke knoppen kan worden gedraaid om circulair bouwen financieel aantrekkelijker te maken. Bouwen voor een hogere circulaire restwaarde is namelijk niet hetzelfde als uitsluitend circulair bouwen. Vooral de losmaakbaarheid en levensduur van de meest waardevolle gebouwonderdelen zijn bepalend voor de uiteindelijke restwaarde. Een onderdeel met een lage losmaakbaarheid kan bij demontage bijvoorbeeld grotendeels worden afgewaardeerd.

De methodiek maakt duidelijk dat financiële restwaarde vraagt om vroegtijdige samenwerking tussen ontwerpers, opdrachtgevers en financiële experts. Ook is het belangrijk om de restwaarde in samenhang te bekijken met andere circulaire ambities, zoals adaptiviteit, materiaalgebruik en industrialisatie.

Circular Scorecard Real Estate

Na de pauze namen Jeroen van Muiswinkel en Lucie Jansen van Copper8 het programma over. Zij introduceerden de nieuwe Circular Scorecard Real Estate, kortweg CSRE. Deze online en publiek beschikbare tool helpt om op gebouwniveau een inschatting te maken van de circulariteitsprestaties en de bijbehorende kansen en risico’s.

De CSRE werkt met zeventien indicatoren, verdeeld over vijf categorieën: de milieueffecten van het gebouw, circulair gebouwontwerp, de zekerheid van grondstoffen, het consortium en de marktcompetitiviteit. De tool combineert daarmee technische, organisatorische en financiële aspecten en kijkt heel bewust ook naar Europese ontwikkelingen. De uitkomst is een score tussen 0 en 100. De testfase is inmiddels afgerond aan de hand van verschillende gebouwen, waaronder SAWA in Rotterdam, De Hallen in Amsterdam en het gemeentehuis van Krimpenerwaard.

De scorecard kan op verschillende manieren worden ingezet. Gemeenten kunnen de tool bijvoorbeeld gebruiken om circulariteit mee te nemen in uitvragen en aanbestedingen of om de toekomstbestendigheid van projecten in te schatten. Daarnaast ambieert de CSRE mogelijkheden om circulariteit te koppelen aan toekomstige financiële instrumenten, zoals de MIA/VAMIL en rentekortingen.

Afsluitend

De bijeenkomst liet zien dat circulair financieren een belangrijke voorwaarde is om circulair bouwen op te schalen. Door circulaire prestaties beter meetbaar en financieel inzichtelijk te maken, ontstaat meer ruimte om onderbouwde keuzes te maken in beleid, ontwerp en investeringen. De grote opkomst en de inhoudelijke betrokkenheid van de deelnemers bevestigden dat hier binnen overheden veel behoefte aan is.

Meer weten?

Meer weten over circulair financieren? Neem een kijkje op de pagina van het programma
Meer weten over Cirkelstad Overheden? Neem contact op met spinner Dennis de Hoog of Bas van de Westerloo
Bijeenkomst gemist? Geen nood, Cirkelstad organiseert regelmatig bijeenkomsten over circulair financieren op verschillende plekken in het land. Houd daarvoor onze event-pagina in de gaten.

Dennis de Hoog en Bas van de Westerloo, spinners Cirkelstad Overheden
overheden@cirkelstad.nl, 06-23743510 of 06-55181946