Cirkelstad Zuid-Holland: biobased bouwen versnellen door innovatie en samenwerking

Bijeenkomst Cirkelstad Zuid-Holland op 28 mei 2026 bij TNO BiobBuilt in Zoetermeer over de opschaling van biobased bouwen.

Hoe vergroten we morgen het biobased aandeel in renovatie- en bouwprojecten? Dat was de centrale vraag tijdens de Biobased Carrousel bij TNO BiobBuilt in Zoetermeer. Tijdens deze bijeenkomst kregen deelnemers een kijkje in het nieuwe test- en experimenteerlab, ontdekten zij verschillende biobased innovaties en gingen zij aan de slag met de toepassing daarvan in hun eigen projecten.

De middag bracht opdrachtgevers, aannemers, ontwerpers, financiers en innovators samen. De belangrijkste conclusie: de oplossingen zijn er al, maar samenwerking en opschaling zijn nodig om biobased bouwen verder te brengen.

Kijken, leren en ervaren

Willem Merienboer van TNO BiobBuilt gaf een introductie over deze nieuwe faciliteit waar biobased bouwproducten en systemen worden ontwikkeld en getest. Het doel van het lab is om de zogenoemde ‘Valley of Death’ te voorkomen: de kritieke fase waarin een prototype moet doorgroeien naar een opschaalbaar, reproduceerbaar en commercieel haalbaar product.

Tijdens de rondleiding lieten Willem Merienboer en Kai Gool zien hoe bedrijven gebruik kunnen maken van de aanwezige kennis en machines. Van klimaatkasten en proefproductie tot een robot die nagels en schroeven uit hout verwijdert: de faciliteit biedt ruimte om materialen en producten te testen en in kleine oplages te produceren.

Dit is vooral waardevol voor startups en ontwikkelaars die bijvoorbeeld enkele honderden platen willen testen voordat zij de stap naar seriematige productie maken. Zo helpt TNO BiobBuilt om innovaties sneller richting de markt te brengen.

Een voorbeeld hiervan is de CT-scan. Hiermee kan de kwaliteit en sterkte van pallethout worden bepaald en kunnen verontreinigingen worden opgespoord. Hoewel deze metingen kostbaar zijn, kunnen de resultaten worden gebruikt om goedkopere meetmethodes te ontwikkelen. Daarmee wordt opschaling haalbaarder.

Biobased Booster workshop

Tijdens de Biobased Booster workshop gingen deelnemers aan de slag met hun eigen projecten. Niet de techniek stond centraal, maar vooral de praktische toepassing.

De gesprekken gingen onder andere over de vraag hoe je biobased materialen al vroeg in het ontwerp kunt meenemen, hoe je draagvlak creëert binnen organisaties en welke materialen nu al toepasbaar zijn.

Daaruit kwamen verschillende kansen naar voren: eerder samenwerken in de keten, anders uitvragen door bijvoorbeeld functioneel te specificeren en gezamenlijk omgaan met risico’s. Door biobased materialen vanaf het begin mee te nemen in een project, ontstaan meer mogelijkheden voor toepassing.

Biobased Carrousel

Het centrale onderdeel van de middag was de Biobased Carrousel. In zes rondes maakten deelnemers kennis met verschillende innovaties van marktpartijen. Het format zorgde voor korte en concrete gesprekken over toepasbaarheid, opschaling en samenwerking.

Deelnemers ontdekten onder andere:

• cellulose-inblaas van karton als reststroom van CircuSol Insulation B.V.;
• biobased binnenwanden van André Kompier;
• Reduco gevelpanelen van Nederlands wilgenhout van Beyond Wood;
• kurkcoating voor binnen- en buitentoepassingen van CoFlora biobased materials;
• het dak van de toekomst van Bouwlab R&DO;
• biocomposiet gevels van NPSP.

De carrousel liet zien hoeveel ontwikkelingen er al plaatsvinden en hoeveel verschillende toepassingen mogelijk zijn binnen biobased bouwen.

Van inspiratie naar actie

De middag eindigde met de slotmachine ronde. Iedere deelnemer formuleerde een concreet actiepunt om toe te passen in een bestaand of nieuw project. Daarmee werd de stap gemaakt van inspiratie naar actie.

Ook tijdens de netwerkborrel ontstonden nieuwe verbindingen tussen partijen die werken aan vraagstukken rondom biobased bouwen. Zo kwamen vraag en aanbod dichter bij elkaar.

De gemeente Deventer gaat bijvoorbeeld verder verkennen hoe verschillende innovaties toegepast kunnen worden in twee schoolprojecten. Voor de gemeente Rotterdam biedt onder andere Circufloc, een isolatieoplossing gemaakt van papierafval, kansen voor toekomstig gebruik binnen het eigen vastgoed. Deze oplossing is inmiddels toegepast bij meer dan 500 woningen.

De Biobased Carrousel werd mogelijk gemaakt door samenwerking binnen verschillende netwerken en projecten.

Binnen het MOOI CARBON project werken partijen drie jaar samen aan de ontwikkeling en opschaling van biobased isolatieconcepten. Installateurs doen ervaring op met verschillende bestaande biobased isolatiematerialen en werken aan nieuwe oplossingen om duurzaam na-isoleren sneller en betaalbaarder te maken.

Ook het Vernieuwersnetwerk Biobased Bouwen Zuid-Holland draagt bij aan de verandering van het bouwsysteem. Bouwers, overheden en kennisinstellingen werken samen aan doorbraakprojecten en kennisdeling, onder andere via evenementen zoals de Dag van het Biobased Bouwen in samenwerking met Green Village en Cirkelstad.

Geleerde lessen: opschalen begint met samenwerken

De Biobased Carrousel liet zien dat biobased bouwen steeds meer van innovatie naar praktijk beweegt. De oplossingen ontwikkelen zich snel, maar de volgende stap vraagt om samenwerking tussen alle partijen in de keten.

• Biobased innovaties zijn beschikbaar, maar hebben ondersteuning nodig om op te schalen.
• Vroeg samenwerken in ontwerp en ontwikkeling vergroot de kans op succesvolle toepassing.
• Testfaciliteiten zoals TNO BiobBuilt helpen bedrijven om sneller van idee naar product te groeien.
• Kennis delen en ervaringen uitwisselen versnelt de overgang naar een biobased bouwpraktijk.
• 

Contact

Wil je keer deelnemen aan een sessie van Cirkelstad Zuid-Holland of meer weten over het partnerschap van Cirkelstad? Neem dan contact op met Sandra Nap en Lopa Grim via zuidholland@cirkelstad.nl.

Terug naar het nieuwsoverzicht