Communitybijeenkomst Cirkelstad MRA: De circulaire renovatie bouwketen

Meer bouwmaterialen hergebruiken lukt alleen als de hele keten samenwerkt. Tijdens de MRA-community-bijeenkomst van 17 september lieten Cirkelstadpartners DuSpot en Madaster zien hoe materiaaldata en digitale platforms vraag en aanbod bij elkaar brengen. Ruim zestig deelnemers maakten kennis met hun aanpak en met de renovatie van de rioolwaterzuivering in Zeist.

“Aanbod van secundaire bouwmaterialen is het probleem niet, de bottleneck zit aan de vraagkant”, vertelt DuSpot-oprichter Mart Mensink. Oftewel, er is veel meer potentie om hergebruikt materiaal toe te passen dan nu nog gebeurt. Maar dan moeten opdrachtgevers wel durven en willen, adviseurs actief de mogelijkheden verkennen én moeten we als gehele bouwketen samenwerken. Om vraag en aanbod te koppelen heeft DuSpot een digitale, onafhankelijke, matchingstool ontwikkeld die overzicht geeft van vraag en aanbod, deze automatisch aan elkaar matcht en zo hergebruik makkelijker maakt.

Data speelt een cruciale rol. Door materiaaldata vast te leggen zoals Madaster dat doet, ontstaat er inzicht in wat waar precies aanwezig is en wat de hergebruikpotentie is. Dat is niet alleen nuttig als sloop al in beeld is, maar ook om toekomstige kansen om te oogsten in beeld te krijgen. Directeur Martijn Oostenrijk legt uit dat naast de kenmerken van het bouwmateriaal op hun platform ook de CO2-impact en andere milieu-indicatoren inzichtelijk zijn. Zodat je daarin bij hergebruik een afweging kunt maken.

In plaats van te denken in belemmeringen, zoals verwachte meerkosten, extra tijdsinvesteringen en onzekerheid over de kwaliteit, pleiten Mart en Martijn voor een andere aanpak: hergebruik tenzij.

Circulaire successen bij rioolwaterzuivering

Dat dit haalbaar is, wordt getoond met een praktijkvoorbeeld. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) heeft haar rioolwaterzuiveringsinstallatie in Zeist gerenoveerd. Stan Gerritsen, duurzaamheidsspecialist bij HDSR en Rachel Louiws, adviseur circulariteit bij Turntoo, nemen ons mee in het proces, de lessen en de circulaire successen van dit omvangrijke project. Het uitgangspunt was nieuwbouw. Maar tijdens de aanbesteding werd duidelijk dat er een alternatief denkbaar was: hergebruik van een groot deel van de assets en infrastructuur van de bestaande installatie. Het resultaat: 40% lagere MKI, 20% lagere investeringskosten en 8 maanden kortere bouwtijd.

Wat opviel in het verhaal van Stan en Rachel: circulariteit was een vast onderdeel van het projectproces en het gedreven projectteam hield dit tot het einde vol. Niet alleen waren de ambities helder, bij elke ontwerpkeuze werden deze afwegingen gemaakt: is hergebruik op locatie mogelijk ja/nee, is secundair materiaal elders beschikbaar ja/nee, is er een biobased alternatief ja/nee, kies dan voor een primair materiaal met de laagste MKI. Dat dit besluitvormingsproces bestond én tot het eind standhield, was te danken aan ambitieuze en intrinsiek gemotiveerde bestuurders en teamleden. Martijn Oostenrijk reflecteert hierop: “We kunnen digitaliseren, meten en platformen creëren en dat is ook heel nuttig en belangrijk, maar – het is niet voor niets een cliché – uiteindelijk gaat het altijd weer om samenwerking en mensen.”

Een greep uit de geleerde lessen

·        Steeds meer matches zijn goedkoper dan het lineaire alternatief

Toepassen van secundaire bouwmaterialen is niet per se goedkoper dan nieuw, dat klopt. Maar het komt steeds vaker voor dat het circulaire alternatief net zo duur of zelfs voordeliger is. En dat is dan alleen nog in geld uitgedrukt, reken je de milieu-impact mee dan is de opbrengst veel groter.

·        Bestaande objecten hebben vaak meer hergebruikpotentie dan vooraf bedacht

Bij HDSR was het startpunt nieuwbouw. Maar na grondige analyse bleek dat een groot deel van de bestaande assets en infrastructuur kon worden hergebruikt. Hergebruik op locatie had van alle circulaire oplossingen de grootste positieve impact, dus dat was een enorme winst.

·        Ambitieuze opdrachtgevers en gemotiveerde teams maken het verschil

Hoe slim en nuttig een platform, tool of database ook is, uiteindelijk draait het om samenwerking en mensen die echt willen. Bestuurders die pal achter ambitieuze doelen staan, professionals die volhouden, ook bij tegenslag. Dan maak je samen circulaire ambities waar.

Meedoen?

Alleen samen kunnen we de circulaire keten opschalen. Wil je als bouwer of leverancier bijdragen aan een project? Of heb je zelf een project waarmee je wilt deelnemen? Meld je dan aan via dit formulier, dan nemen Martijn en Mart contact met je op voor een eerste, geheel vrijblijvende, verkenning.

Partner worden?

Heb je vragen of wil je ook aansluiten bij Cirkelstad MRA? Neem dan contact op met de spinner! Dat is Anne-Louise Bergkamp (06 10049417), ook bereikbaar via mra@cirkelstad.nl.