Hoe Cirkelstadpartner Knaapen in twee jaar tijd naar 60% biobased geisoleerde daken ging

Bij Cirkelstadpartner Knaapen renoveren ze jaarlijks ongeveer 500 hellende daken. Dit jaar is 60% daarvan al biobased geïsoleerd. Wat begon als een pilot, groeit uit tot een nieuwe standaard.

Zoiets gaat niet vanzelf. Het vraagt om andere materiaalkeuzes, nieuwe werkwijzen en nauwe samenwerking met opdrachtgevers en partners. Maar als techniek en proces kloppen, kan het snel gaan. Dat hebben ze de afgelopen periode in de praktijk gezien.

Van inzicht naar actie

Binnen het duurzaamheidsprogramma werken ze aan een lagere materiaalgebonden uitstoot. In 2040 willen ze CO2-neutraal en circulair zijn. Materiaalkeuzes maken daarin een groot verschil.

Van pilot naar standaard

Met de groeiende aandacht voor biobased bouwen, onder andere door het convenant van Building Balance, nam ook de vraag vanuit woningcorporaties toe.  In 2024 startten ze met een eerste pilot. Samen met woningcorporatie Mooiland realiseerden ze negen biobased daken, met dakelementen op basis van vlas. Die eerste stap gaf veel inzicht, niet alleen technisch, maar ook in de verwerking en de beleving.

Volgens Sandra Zomervrucht (Manager duurzaamheid Knaapen) leverden die eerste projecten meteen belangrijke lessen op: “We leerden daar veel van. Er waren vooraf zorgen over de geur en de verwerking op het dak liep niet meteen soepel. Bewoners bleken echter geen last te hebben van de geur. En met andere gereedschappen en een andere manier van detailleren gaat ook de verwerking steeds beter.”

Na deze eerste projecten volgden er snel meer, ook voor andere woningcorporaties. Vorig jaar realiseerden ze zo’n 50 biobased daken. Dit jaar zijn dat er al bijna 300. Wat eerst pionieren was, is nu onderdeel van de vaste werkwijze. Bij meerdere opdrachtgevers wordt biobased inmiddels als standaard meegenomen in renovatieplannen.

De kracht van een herkenbaar proces

Een belangrijke les in deze groei is hoe belangrijk het proces is, zegt Anna van den Dijssel, adviseur duurzaamheid bij Knaapen: “We kunnen een materiaal nog zo duurzaam vinden, als het proces eromheen compleet anders moet, wordt opschalen een stuk ingewikkelder.”

Dat ervoer Knaapen bijvoorbeeld met inblaasstro. Dat is een mooi en lokaal materiaal, maar vraagt in voorbereiding en uitvoering om een andere aanpak. Je krijgt bijvoorbeeld te maken met een extra partij in de keten, de houtskeletbouwer, omdat stro wordt ingeblazen in een HSB-element. Deze elementen zijn ook constructief zwaarder. Met prefab dakelementen op basis van vlas (IsoVlas) blijft een groot deel van de werkwijze die ze al jaren kennen intact. Daardoor konden ze hier wel snel opschalen.

Blijven onderzoeken

Dat vlas nu veel wordt toegepast, betekent niet dat Knaapen stopt met zoeken. Zomervrucht: “Vlas is bij ons nu de meest toegepaste biobased oplossing, maar we blijven breder kijken. Ook omdat we in onze transitie naar biobased niet afhankelijk willen zijn van één producent. We onderzoeken bijvoorbeeld andere vezelmaterialen zoals hennepwol en houtvezel.”

Daarnaast ziet Knaapen dat steeds meer partijen in Nederland productielocaties voor biobased materialen willen opzetten. Dat past bij hun ambitie om materiaalstromen lokaler en duurzamer te organiseren. Ook binnen ROEF verkennen ze meerdere opties voor biobased isolatie. In de werkplaats zijn ze bijvoorbeeld aan het experimenteren met een HSB-dakelement met hennepwol.

Gewoon doen

De werkwijzen blijven ze samen met partners doorontwikkelen en optimaliseren. Wat eerst een obstakel was, voelt nu als het nieuwe normaal. Daarnaast zien ze dat de verwerking steeds efficiënter wordt, waardoor ook de kosten dalen.

Knaapen is trots op de snelheid waarmee ze deze transitie samen met opdrachtgevers en partners doormaken. “Gewoon doen”, zoals planontwikkelaar Has van der Zande zegt. “Niet afwachten op wetgeving of marktontwikkelingen, maar vanuit intrinsieke motivatie vaart blijven maken”.

Lees het hele artikel hier.

Knaapen is aangesloten bij de community Eindhoven. Wil je daar meer over weten neem dan contact op met Aya Bergkamp via eindhoven@cirkelstad.nl.