Cirkelstad Zuid-Holland: openbare ruimte en HNN: hoe krijg je de keten mee?

Het nieuwe normaal heeft inmiddels een specifieke invulling voor de Openbare Ruimte. Tijdens de bijeenkomst van Cirkelstad Zuid-Holland op 7 september was er tijd om de diepte in te gaan, en samen te verkennen hoe de keten rondom Openbare Ruimte projecten ook maximaal kan profiteren van deze methode. Stijn van Liefland van de gemeente Delft, heette ons deze middag welkom op het stadhuis. Lopa Grim introduceerde Cirkelstad voor de nieuwkomers. Vervolgens gingen Rutger Buch, Teun Louwers en Fokke van Dijk samen met de deelnemers aan de slag met HNN manifest, openbare ruimte en voorbeeldcasussen.

HNN 2.0 en ketenpartners verbinden

Rutger Buch nam ons mee in de laatste landelijke ontwikkelstappen van de methode HNN. Op basis van ervaringen zal in maart de nieuwste versie van HNN verschijnen. Het concept is gepresenteerd, een van de wijzigingen is de focus op 12 indicatoren. De leidraden zijn nu veel praktijkgerichter en bondiger. Per leidraad gaat het om maximaal 10 A4’tjes.

In de ontwikkelfases van HNN is de toepassing steeds breder opgepakt. Veel regio’s en programma’s zijn HNN gaan toepassen. Wat bijzonder is om te zien is, dat ‘We al normaler zijn dan gedacht’. Oftewel, HNN wordt steeds vaker toegepast, nu is het goed om dat steeds explicieter te maken. Om naar elkaar toe het vertrouwen te bieden, dat de taal breed omarmd is. De vraag is dan ook aan iedereen, spreek je uit en teken het HNN-Manifest!

HNN openbare ruimte aan de hand van praktijkvoorbeelden

Teun Louwers gaf namens de werkgroep de huidige uitwerking van de leidraad HNN Openbare Ruimte weer. Deze is toepasbaar op verschillende objecten binnen de openbare ruimte; verhardingen, ondergrondse infrastructuur, groen en water. Om te oefenen zijn we met een praktijkcasus aan de slag gegaan om de leidraad zelf toe te passen. Ook zijn praktische instrumenten toegelicht om circulaire ontwerpoptimalisaties inzichtelijk te maken, zoals de herbruikbaarheidsscan en de MKI-analyse. Ten slotte ging het over hoe circulaire winst is af te wegen tegen kosten en verwachte levensduur, zodat opdrachtgevers, opdrachtnemers en andere ketenpartners hierin gezamenlijk kunnen optrekken om vaker voor circulair te kiezen.

Teaser implementatie training: hoe krijg ik mijn collega’s mee?

Hoe zorg je ervoor dat circulair werken niet bij goede bedoelingen blijft maar een onderdeel van de dagelijkse praktijk wordt? Structurele implementatie vraagt om meer dan alleen ambitie en een leidraad. Er is een reeks in-company trainingen beschikbaar voor opdrachtgevers en opdrachtnemers, ontwikkeld door  Brink, Copper8 en C-creators. Door een snelle inkijk in de basis en twee verdiepende sessies gericht op strategisch, tactisch en operationeel handelen, vertalen deelnemers HNN naar de eigen organisatie. Het resultaat: een concreet implementatieplan om direct stappen te zetten. Karlijn Kokhuis neemt de groep mee in een korte oefening rond voorbeeldmaatregelen. Met veel energie gingen de deelnemers uit verschillende lagen van organisaties met elkaar in gesprek. Het gezamenlijk nadenken aan de hand van een helder framework maakt zichtbaar wat nodig is om circulair werken duurzaam te verankeren. Het is een tussenstap die even de vertraging en samenwerking opzoekt om vervolgens te versnellen. Meer weten en vaker doen? Je vindt het trainingsaanbod in de flyer.

Hoe krijg je ketenpartners mee? Van Rechtbank naar Techbank

Fokke van Dijk gaf een inkijkje in ketensamenwerking via het project ‘De tijdelijke rechtbank’. Dit tijdelijke bouwwerk kreeg na 5 jaar een nieuwe bestemming. Dit gebruiksuitgangspunt is in de markt gezet bij de aanbesteding. De materialen bleven van de marktpartij, dat maakte losmaakbare detaillering logisch. Fokke van Dijk: “Als Rijksvastgoedbedrijf schrijven we een percentage voor hergebruik voor. De specifieke invulling laten we over aan de markt.” Dat gebeurde via een DBM (Design, Build & Maintain) contract met de marktpartijen. Nadat de rechtbank in Amsterdam vijf jaar dienst heeft gedaan, kreeg het gebouw een nieuwe plek in Enschede. Op basis van deze pilot heeft de RVB gekozen om losmaakbaar detailleren als standaard te nemen. Dit is een kleine ingreep, waarbij de mogelijkheid om elementen in de toekomst her te gebruiken juist van grote waarde is. Een geleerde les: bij het ontmantelen van het gebouw, waren de materialen die als eerst vrijkwamen pas als laatst weer nodig op de nieuwe locatie. Daarom was er een vrij grote opslag nodig om deze elementen op te slaan voordat ze gebruikt konden worden in Enschede.

Geleerde lessen van de deelnemers

1. De workshop van de implementatietraining maakt enthousiast. Goed om per circulaire maatregel te kijken welke rollen er nodig zijn en wat de verschillende rollen moeten doen om op operationeel tactisch en strategisch niveau deze maatregel succesvol uit te voeren.
2. Het helpt om te kiezen: stel 3 indicatoren centraal in beleid zodat er duidelijke sturing is waar de focus ligt in projecten.
3. Het uitgangspunt van het Rijksvastgoedbedrijf ‘We bouwen duurzaam of we bouwen niet’ zorgt voor een kapstok om de circulariteit in projecten te borgen in de routekaart van het RVB(Link)
4. Het nieuwe normaal past goed in gemeentelijk beleid en biedt zo een middel om circulaire ambities in aanbestedingen en projecten te borgen.