Een circulaire economie is essentieel om op lange termijn te komen tot een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. De Rijksoverheid heeft de ambitie dat onze economie in 2050 volledig circulair is. Dit vereist een transitie. veel partijen in de bouw-, vastgoed- en financiële sector hebben deze circulaire ambitie onderschreven.
Om de transitie naar circulair bouwen te ondersteunen, kunnen financiële prikkels helpen om duurzame keuzes te maken. Zodoende wordt het financiële gat tussen circulair en lineair bouwen verkleind. Prikkels kunnen worden gegeven door financiële instrumenten, waarvoor de financiële sector en/of de (Rijks-) overheid nodig zijn om deze te implementeren. Het toepassen van o.a. circulaire principes (losmaakbaar, aanpasbaar), circulaire materiaalkeuzes (o.a. hergebruik, biobased) en circulaire businessmodellen, zou moeten leiden tot aantrekkelijke financiële voordelen in bouw- & vastgoedprojecten. Voorwaarde hiervoor is dat circulariteit meetbaar wordt, om hiermee de overheid en het bedrijfsleven een duidelijke meetlat te geven waarmee ze deze financiële voordelen toekennen. Om dit proces te ondersteunen is Cirkelstad samen met TKI Bouw en Techniek het Programma Circulair Financieren & Beleggen gestart.
Voor het beoordelen en waarderen van circulaire keuzes in bouw- en vastgoedprojecten zijn alle partijen die betrokken zijn bij financieren en beleggen nodig. Daarom nodigen wij alle partijen uit om samen met ons de uitdaging aan te gaan om deze systeemverandering te ondersteunen en circulair bouwen mainstream te maken. Dit kan uiteindelijk leiden tot de volgende resultaten:
Voor de bouw- en vastgoedsector geldt dat ze de waarde van circulair bouwen zou kunnen gaan meenemen in haar business cases;
De financiële sector kan in haar beoordeling de (verminderde) risico’s, waarde en kansen van circulair bouwen gaan meenemen door middel van het geven van financiële voordelen (bijv. rentekorting, verlengde financieringstermijn, etc);
De overheid kan de voordelen van circulaire projecten waarderen door middel van het geven van financiële voordelen (bijv. investeringsaftrek, subsidies, etc.). Daarmee kan een ‘eerlijke’ waardering voor circulaire (en lineaire) projecten ontstaan.
Het programma is opgedeeld in 3 paden:
Pad 1: Tools
De tools zijn de meetmethodieken die inzichtelijk maken wat de risico’s en waarde zijn van een circulaire versus lineaire projecten. De focus ligt hierbij in eerste instantie op 3 tools: de Circular Real Estate Scorecard, de circulaire waardebepaling van vastgoed en de restwaarde berekening van maatschappelijk vastgoed. Lees hier verder.
Pad 2: Financiële instrumenten
De uitkomsten van deze tools worden uitgedrukt in een score gelinkt aan een financieel instrument (indirect), of direct in monetaire voordelen. Instrumenten zijn bijvoorbeeld rentekorting, verlengde financieringstermijn, fiscale investeringsaftrek of toegekende subsidies. Lees hier verder.
Pad 3: Voorbeeldprojecten
Cirkelstad en TKI Bouw & Techniek gaan de tools en instrumenten concreet toepassen op projecten in de bouw- en vastgoedsector. Hierbij wordt in eerste instantie alleen gekeken naar gebouwniveau. Op gebouwniveau worden voorbeeldprojecten gezocht in o.a. de woningbouw, commercieel vastgoed en maatschappelijk vastgoed. Lees hier verder.
Programmaleider
Bert Krikke
Interim Programmaleider Woningcorporaties en Circulair financieren en beleggen
In gesprekken met de nationale overheid en de financiële sector wordt duidelijk dat men open staat om voordelen toe te kennen aan circulaire projecten. Verschillende banken geven incidenteel al rentevoordelen, en de MIA/Vamil regeling kent al subsidies toe op basis van specifieke circulaire elementen in de bouw. Echter de methodieken om circulariteit concreet te meten zijn nog beperkt. Daarom is als eerste belangrijke stap een toolkit ontwikkeld waarin drie tools zitten die helpen in de beoordeling van de mate van circulariteit van projecten. Deze tools zijn:
Met de tools die binnen het programma worden ontwikkeld (Pad 1) kan een scherp inzicht worden verkregen in de waarde van circulariteit in gebouwen. Op basis hiervan kunnen financiële voordelen aan projecten worden toegekend.
Voor nieuwe en bestaande projecten en renovaties doet Cirkelstad een beroep op de financiële sector en op de overheid om projecten die door middel van de analyse van de bovenstaande tools aantoonbaar circulair zijn een financieel voordeel te geven.
Samen met de financiële sector en de overheid gaat Cirkelstad met TKI Bouw & Techniek vaststellen met behulp van welke financiële instrumenten voordelen kunnen worden gegeven aan circulaire projecten. Voorbeelden hiervan zijn:
Bij de restwaardebepaling kunnen financiële voordelen direct ‘in de boeken’ worden meegenomen;
CSRE kan als onderbouwing worden gebruikt om een rentekorting te geven op leningen door banken;
We gaan onderzoeken of CSRE wellicht kan worden toegepast op investeringsaftrek zoals bijv. MIA/Vamil;
Het toekennen van VPB-korting.
Het doel van het programma voor dit onderdeel is dat eind 2026 er een set financiële instrumenten is geïdentificeerd die kansrijk zijn om door te ontwikkelen of direct toe te passen op circulaire bouw- en vastgoed voorbeeldprojecten. Via deze website zullen we jullie op de hoogte houden van de stappen die we binnen dit onderdeel van het programma maken.
Pad 3: Voorbeeldprojecten
In de tweede helft van 2026 zullen binnen het programma de eerste voorbeeldprojecten worden gelanceerd waarbinnen op basis van de mate van circulariteit financiële voordelen aan projecten gaan worden toegekend. We willen hiermee uitzoeken welke extra maatregelen met deze financiële voordelen kunnen worden genomen, hoe deze financiële voordelen de haalbaarheid ondersteunen en wat de kansen zijn om instrumenten breed in de markt toe te gaan passen.
Wanneer je als Cirkelstad partner een project hebt dat circulair wordt ontwikkeld dan kan je je aanmelden om als voorbeeldproject in aanmerking te komen en direct financiële voordelen in dit project te krijgen. Het aanmeldformulier vind je hier.
