6. Belastinghervorming

Om meters te maken binnen circulair en inclusief bouwen is het cruciaal om met elkaar dezelfde taal te spreken. De circulaire (bouw)economie vraagt om een nieuw economisch model, wat voor belastingstelsel past daarbij? Binnen dit thema geven we een beknopt antwoord op een systematische barrière uit ons netwerk. Benieuwd waar deze thema’s op gebaseerd zijn? Dat kun je hier lezen.

Wat kunnen we doen aan deze barrières? Zijn ze al goed in beeld? Zijn er ‘eigenaren’ actief die ook daadwerkelijk verandering willen en kunnen doorzetten?

Systeemvraag

Welk belastingstelsel past bij de circulaire (bouw)economie, en welke structurele veranderingen zijn daar voor nodig?

Een circulair bedrijfsmodel is nog lastig winstgevend te maken binnen het huidige lineaire stelsel. Een logische stap zou zijn om de belasting te verleggen van arbeid naar vervuiling, verbruik en verspilling waardoor het systeem en de praktijk in dienst komen te staan van de gewenste kwaliteit. In een circulair stelsel ga je externe kosten belasten, waardoor grondstoffen met een lage footprint uit de omgeving en biobased materialen beter gewaardeerd worden. Binnen het circulaire bedrijfsmodel wil je vervolgens arbeid minder belasten om zo de barrière weg te nemen voor de arbeidsintensieve circulaire aanpak. Bovendien wil je hergebruik juist stimuleren door het niet meer dubbel te belasten. Benieuwd welke maatregelen Cirkelstad voorgesteld heeft aan de politiek? We hebben hier een hoofdstuk aan gewijd in ons Circulaire Verkiezingsprogramma.

Het is een proces van de lange adem, maar essentieel om grootschalige verandering teweeg te brengen. Zo wordt er gesproken over verplichte minimale eisen wat betreft circulariteit. Zorg dat een onderscheidende aanbieding ook beloond wordt en laten we dingen gewoon goed doordacht proberen. Enkele voorbeelden van hervormingen waar je aan zou kunnen denken staan hieronder uitgelicht.

Relevante initiatieven

CO2 taks

Het gebruik van circulaire producten zou logisch moeten kunnen concurreren met primaire materialen. Primaire grondstoffen zijn momenteel vaak onbelast en kunnen onbeperkt ingezet worden. Met het invoeren van een CO2 taks krijgen circulaire producten een gelijk speelveld door het lokale hergebruik en embodied CO2.

Enkele partners van Cirkelstad zijn een manifest gestart. Meer hierover vind je hier:

Verschuiving van belasting op arbeid

Met het invoeren van de CO2 taks wordt de bouw duurder voor de lineaire producenten. Gebruik de extra ‘opbrengsten’ uit de CO2 taks om de loonpremies op arbeid naar beneden te brengen. Daarmee blijft de interventie (herverdeling) op belastingen kostenneutraal én heeft tevens een gunstig effect voor circulair bouwende partijen die in de regel meer arbeid moeten inzetten om het werk gedaan te krijgen.

Ex’tax (https://ex-tax.com/) is een voorstel om natuurlijke grondstoffen en uitstoot te belasten, en deze inkomsten te gebruiken om de lasten voor arbeid te verlagen en (sociale) uitgaven te verhogen. Dergelijke verandering in het belastingsysteem stimuleert het behoud van grondstoffen en de natuur. Daarnaast faciliteert het werkgelegenheid en ondersteunt hen die het nodig hebben.

Politieke denktank

Ons circulaire verkiezingsprogramma is niet eenmalig! In gesprek met tal van partners kwamen we er achter dat dit én van belang is én veel partners ook politiek actief zijn. Hier moeten we mee verder willen we blijvend impact maken op de verschillende niveaus die we in Nederland kunnen bereiken. Zo staan bijvoorbeeld ook de gemeentelijk en provinciale verkiezingen op de planning voor 2022 en 2023.

Daarom starten we met een politieke denktank. Een afvaardiging aan partners die het Circulaire verkiezingsprogramma blijven aanpassen. Inspelend op nieuwe vraagstukken, nieuwe oplossingen en de gemeentelijke en provinciale verkiezingen die er later aankomen. Zo zorgen we ervoor dat circulair en inclusief bouwen een vaste plek op de agenda gaat krijgen. 

Meedoen? Neem contact op met Nico van Hoogdalem.

Meer weten?

Vragen, nieuwe inzichten of wil je graag het gesprek aangaan? Laat het ons weten: