10. Cultuur en bewustwording

Om meters te maken binnen circulair en inclusief bouwen is het cruciaal om met elkaar dezelfde taal te spreken. De circulaire (bouw)economie vraagt om een nieuw economisch model, wat nog geen tweede natuur is voor de meeste mensen. Binnen dit thema geven we een beknopt antwoord op een systematische barrière uit ons netwerk. Benieuwd waar deze thema’s op gebaseerd zijn? Dat kun je hier lezen.

Wat kunnen we doen aan deze barrières? Zijn ze al goed in beeld? Zijn er ‘eigenaren’ actief die ook daadwerkelijk verandering willen en kunnen doorzetten?

Systeemvraag

Wat is er nodig om circulair en inclusief het dominante perspectief in de samenleving te laten zijn?

Deze laatste barriere wordt vaak onderschat. Leg mensen regels op en ze passen zich aan. Versoepel de regelgeving en men valt terug in oude patronen. Kijk bijvoorbeeld naar het effect van thuiswerken op de CO2 uitstoot van auto’s tijdens de Covid-19 pandemie (verplicht thuiswerken leidt tot een enorme daling; het openen van de kantoren heeft een directe stijging tot gevolg). Neem de meerderheid mee in bewustwording, en overtuig ze van het nieuwe normaal met nieuwe kennis en ervaringen van de koplopers. Een proces waar decennia overheen kan gaan – wacht er daarom niet langer mee!
We kunnen 3 lagen onderscheiden waar het culturele aspect van belang is:

  • Cultureel (binnen de sector), bewustzijn/belang dat wordt gehecht aan duurzaamheid als prioritering van handelen. Wat is normaal/gewenst?

  • Cultureel (binnen organisaties), bewustzijn/belang dat wordt gehecht aan duurzaamheid, bereidheid tot innovatie, kennisborging etc. Wat is normaal/gewenst?

  • Cultureel (binnen projecten), bewustzijn/belang dat wordt gehecht aan duurzaamheid, bereidheid tot innovatie, samenwerkingsvorm etc. Wat is normaal/gewenst?

Uit de verslagen van de Samen Versnellen audits zijn de volgende aanbevelingen op de verschillende lagen binnen dit thema gedefinieerd:

Relevante tips

Cultureel (binnen de sector)

Er moet overwogen worden om in te zetten op demontabiliteit, zelfs als de levensduur lang is, opdat producten of materialen weer opgenomen kunnen worden in de bio- of technosfeer.

  1. Er moet actief geïnvesteerd worden in het opbouwen van een vertrouwensband tussen de verschillende partijen die meedoen aan een project.

  1. Er kan overwogen worden om een partnerschap aan te gaan op basis van eerdere ervaringen, om zo een vertrouwensrelatie op te bouwen over verschillende projecten heen.

  1. Er moet overwogen worden bewust bepaalde flexibiliteit in te bouwen in projecten, zodat er bewuster omgegaan kan worden met verrassingen en zodat de mogelijkheid wordt gegeven om te innoveren.

Cultureel (binnen organisaties)

  1. Er zouden meer acties ondernomen moeten worden om het circulaire gedachtegoed in andere lagen van de organisaties toe te voegen. De boodschap moet vaak herhaald worden en projectleden van circulaire projecten kunnen daar een voortrekkende rol in hebben.

  1. Er moet in organisaties kennis van buitenaf ingewonnen worden om medewerkers op te leiden over praktische kennis met betrekking tot circulariteit.

  1. Er moet in organisaties actief worden ingezet op een bruikbare methode om te leren van projecten, opdat de kennis die in projecten wordt opgedaan niet verloren gaat of slechts blijft hangen bij de leden van dat project.

  1. Er zou zorg gedragen moeten worden om draagvlak voor circulariteit te creëren onder de hogere lagen van een organisatie.

Cultureel (binnen projecten)

  1. Een circulair project vraagt om een betrokken inzet, wat ook betekent dat soms nieuwe rollen aangenomen moeten worden en dat bereidheid getoond moet worden om circulariteit prioriteit te geven. Een intensieve samenwerkingsvorm is nog geen garantie op succes.

  1. Om circulaire ambities te verwezenlijken moet circulariteit van het begin tot het einde van het project op de agenda worden gezet. Dat geldt bijvoorbeeld in de uitvraag om de ambities 16 hoog te krijgen, maar ook in de uitvoeringsfase om uitdagingen op te lossen en ambities daadwerkelijk waar te maken.

  1. In de partnerselectie zou rekening gehouden worden met de visie van een potentiële partner over circulariteit.

  1. In de taakverdeling binnen een project zou overwogen moeten worden een specifiek projectlid verantwoordelijk te stellen voor circulariteit, zodat de continuïteit gewaarborgd kan worden.

  1. Het is belangrijk om diverse betrokken partijen bij een project, denk bijvoorbeeld aan een aannemer of de afdeling Beheer van gemeentes, in een vroeg stadium aan te laten haken.

  1. Om de vereiste ondersteuning en ruimte te bieden aan partners vaak nodig is een circulair project is het van belang dat projectleden ervoor open staan gezamenlijk te reflecteren, zodat transparantie en vertrouwen kunnen ontstaan.

Meer weten?

Vragen, nieuwe inzichten of wil je graag het gesprek aangaan? Laat het ons weten: