Wethouder Anne-Marie Rakhorst: Impact, of de transitie van de stad

Interview met Wethouder Annemarie Rakhorst uit het Collegeprogramma 2017 – 2020.

Anne-Marie Rakhorst is ondernemer, investeerder en publicist op het gebied van duurzaamheid. Ze is o.a. initiatiefnemer en eigenaar van het onafhankelijke platform Duurzaamheid.nl, dat samen met professionals, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden Nederland verder wil verduurzamen. Eerder richtte ze het succesvolle bedrijf Search Ingenieursbureau op. Haar meest recente boek, Geld stuurt de wereld, is een zoektocht naar duurzaam kapitaal.

Over circulair ondernemen, de energietransitie, innovatie en duurzaam geld spreekt ze regelmatig in de media en tijdens congressen. Ze nam het initiatief tot de campagne ‘17 doelen die je deelt’ en het vervolg: de ’17 doelen prijsvraag’, waarmee ze Nederland kennis wil laten maken met de 17 Werelddoelen die de Verenigde Naties eind 2015 opstelden.

Over de stad

De stad fascineert mijEr worden afspraken gemaakt op nationaal niveau, maar de actiegerichtheid, die zit in de stadMensen realiseren zich dat vaak nietIn de stad komt alles samenMigratie is op stadsniveau een kans of een uitdagingAdaptatie aan klimaatverandering is eveneens een stedelijke agenda, want vijftig tot vijfenzeventig procent van de wereldbevolking woont straks in deltasteden, die veel water te verwerken krijgenEen stad als Miami is nu al bijna onverzekerbaar gewordenWe zien in het algemeen een toenemende urbanisatie. Er wordt veel gevraagd van het adaptieve vermogenDe kansen zijn enorm, en als we slim zijn grijpen we die kansen, maar we hebben ze, net zoals de verbeteringen van de afgelopen decennia, nog onvoldoende op het netvlies.

Alle steden hebben min of meer steeds dezelfde vraagHet gaat in de grote transitie waar we voor staan, over hoe je omgaat met expertise, bestuurlijke kracht en leidinggevende kwaliteitenHoe ga je om met de sociale component, hoe werk je samen met externe partijen? Betrek je op voorhand externe financiers ? Zie je klimaatadaptatie als iets dat geld gaat kosten of gaat het juist geld opleveren omdat je creatief bent en kustbescherming zo invult dat het waarde toevoegt aan een gebied? Laat je veel samenkomen in één project, in plaats van een gangbare lineaire vorm van geld toebedelen? Kijk je met een open vizier naar de problemen, breng je kansen bij elkaar door de scope anders neer te zetten, en zo veel meer toegevoegde waarde te creëren voor de toekomst?

Over 17 doelen die je deelt

Onze kinderen herinneren mij er elke dag aan, dat ik als mens en ondernemer werkelijk een bijdrage kan leverenKinderen kijken met een open blik naar de wereld en komen vaak met oplossingen waar wij als volwassenen niet meteen aan denkenDaarom heb ik kinderen de hoofdrol gegeven in onze campagne over de werelddoelen van de Verenigde Naties. Kinderen zijn de leiders van de toekomst, maar de toekomst van onze kinderen hangt af van de beslissingen die we nu nemen.Uiteindelijk gaat het erom hoe de wereld er in 2030 uitziet. De werelddoelen vormen de basis van al mijn werk en voor de Nederlandse campagne hebben we ze ‘doelen die je deelt’ genoemd.Doelen die ervoor zorgen dat de wereld gezonder, eerlijker en veiliger wordt voor iedereen. Dat kan als we ze massaal in het hart sluiten, delen en vooral erop handelenDie doelen zijn een prachtig instrument om breed in de maatschappij mensen mee te nemen, voor het creëren van draagvlak, omdat ze omarmd worden door ongelooflijk veel verschillenden organisatiesHet is een paraplu boven heel veel. De grootste accountantsorganisaties, de big four, Deloitte, PwC, Ernst&Young en KPMG, willen de doelen als basis nemen voor hun waarderingsmodellen voor organisaties, pensioenfondsen nemen ze als uitgangspunt voor hun impact beleggingsbeleid en voor steden zijn ze een plattegrond voor stadsontwikkeling.

Over geld

Er is nog een wereld te winnenToen ik mijn boek ‘Geld stuurt de wereld’ aan het maken was ontdekte ik dat bij de pensioenfondsen en in de zorg in zijn algemeenheid, duurzaamheid nog relatief onbesproken wasInteressant, want als ergens de mens en duurzaamheid centraal zouden moeten staan, dan is het wel daar. De laatste jaren komt er wel beweging daar in het nadenken over impactbeleggingen, maar dat is zeker nog niet gerealiseerd. Als je de tegoeden van pensioenfondsen, ons spaargeld en belegd particulier vermogen optelt, hebben we in Nederland zo’n 2300 miljard euroHet geld klotst tegen de plinten, zeggen we weleensWaarom wordt dat geld niet ingezet voor de grote transities waar we voor staan in de steden en op het gebied van energie, mobiliteit en voedsel? Om de doelen van Parijs te halen is volgens een rapport van McKinsey 200 miljard nodig, daar krijg we boven twee procent economische groei voor terug en heel veel werkgelegenheid in de bouw, installatietechniek en geothermie. Ondertussen wordt heel veel geld belegd door computers met verouderde software, en risico’s die we nu, op nationaal en internationaal hebben geaccepteerd zoals de klimaatverandering, zitten niet in die verouderde modellen. Voorraden fossiele brandstoffen staan gewoon nog als eigendom in de boekhoudingBij de Nederlandse Bank is het besef wel doorgedrongen van de omvang van de bedreigingen door klimaatverandering en de noodzaak van een andere koers, van lange termijn denken. Maar we staan pas aan het begin.

Over het spannende punt

In het debat hierover komen we nog onvoldoende tot de kernIk ben altijd op zoek naar het spannende punt, ook als ondernemer, als investeerder en ook in mijn boeken en voordrachten.Het spannende punt is inhoudelijk interessant, bijvoorbeeld: waarom gaat er zo weinig geld naar impact-investeringen? Die vraag, dat spannende punt, wordt nog vermeden in de debatten, ik probeer zelf steeds meer de vinger te leggen op wat nodig is om tot een doorbraak te komenDaar ben ik naar op zoekIk wil dynamiek veroorzaken, processen robuust makenAls je een bepaalde beweging creëert en je laat het vonkje overspringen, dan moet er wel een uitvoerende organisatie zijn die het gaat begeleiden. Dat heeft alles te maken met de rol van Cirkelstad, en de taken die Cirkelstad op zich neemt en wat je aan andere partijen, privaat en publiek, moet overlaten.

Over impact

Mij is het te doen om impact.Ik hoop dat alles wat ik doe impact heeft binnen mijn droom die verwoord is in de werelddoelenWe hebben behoefte aan daadkracht en daarom is Cirkelstad zo’n geweldig vehikel, een model van publiek private samenwerking, iets waar we in Nederland trouwens goed in zijn en nog beter in kunnen worden. Cirkelstad bestaat al tien jaar en heeft een hoop leerervaringen opgedaanIk geloof dat je op lokaal niveau in een coalitie met verschillende partijen ongelooflijk veel kunt bereikenDe opgave gaat verder dan een operationeel en duurzaam gebouw, de coalitie is op wijk en stadsniveau, kijk naar cohesie en samenhang, bijvoorbeeld in warmtenetten. De stad, ik kom weer terug bij het begin, is daarvoor het volmaakte vertrekpunt en steden willen van elkaar lerenKwaliteit kopiëren van de ene stad naar de andere is een impact aanpak, daar kun je ver mee komen en Cirkelstad kan in dat proces, in die strategische ontwikkeling, van grote toegevoegde waarde zijn als een label waar partijen elkaar vinden.

 

CASUS

Menselijke steden

Een leefbare, duurzame, inclusieve stad.Maar bovenal een menselijkeDe Human Cities Coalition (HCC), een uniek publiek-privaat samenwerkingsverband van ruim 150 betrokkenen, werkt samen aan concrete duurzame en rendabele projecten om dit te realiserenHet doel is om de levens van met name sloppenwijkbewoners in steden te verbeteren, door gezonde businesscases te creërenDe coalitie bestaat multinationals als Philips en Arcadis, kleine en middelgrote sociale ondernemingen zoals Pakhuis de Zwijger, NGO’s als Slum Dwellers International, verschillende universiteiten, het ministerie van Buitenlandse Zaken en bedrijven uit de financiële sector. AkzoNobel nam het initiatief voor het partnerschap. De HCC gaat voor een inclusieve aanpakEr worden coalities gevormd tussen verschillende sectoren en verschillende betrokkenen in de stad en de wijk, van burgers en ondernemers tot stadsbestuur. Innovatieve financieringsmechanismen, zoals blended finance, zijn de bodem onder de verschillende projectenDe HCC start nu met twee pilotsteden: in Manilla en JakartaAl doende ontstaat zo een aanpak die kopieerbaar is en ook op andere steden in de wereld kan werken.

 

Anne-Marie is als vice-voorzitter van de Raad van Toezicht betrokken bij Human Cities CoalitionMeer lezen over het initiatief kan op duurzaamheid.nl of humancities.com.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto Annemarie Rakhorst: Vincent Boon Photography

 

 

< Inbo organiseert collegereeks Ecologie | Wethouder Yvonne van der Brugge – Wolring: Breed kijken >