Wethouder Yvonne van der Brugge – Wolring: Breed kijken

Interview met Wethouder Yvonne van der Brugge-Wolring uit het Collegeprogramma 2017 – 2020.

ir. Yvonne van der Brugge is sinds eind januari 2017 waarnemend directeur- generaal Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Zij neemt deze rol waar, nadat DG Jaap Uijlenbroek (voormalig wethouder Cirkelstad en DG RVB) benoemd werd als directeur-generaal Belastingdienst. Yvonne van der Brugge studeerde Bouwkunde aan de Technische Universiteit van Delft en vervulde vanaf 2014 tot eind januari de positie van Directeur Portefeuillestrategie en Portefeuillemanagement bij het RVB. Zij was eerder directeur Gebiedsontwikkeling (2012-2014) en daarvoor directeur Projectontwikkeling (2012-2010) bij Vidomes. Daarvoor werkte zij bij ARCADIS Bouw en Vastgoed, Dynamicon en Queensland University. De rol van wethouder Cirkelstad vraagt om visie en continuïteit wat door Uijlenbroek en Van der Brugge onderstreept wordt.

Het Rijksvastgoedbedrijf – 12,6 miljoen m2 gebouwen, 1350 projecten, en 1742 fte – stelt vastgoed ter beschikking aan de rijksoverheid en heeft in die rol, in de interactie met commerciële marktpartijen, grote impact op de vastgoed- en bouwmarkt als het gaat om beheer, huur, verbouw, ver- en aankoop. De dienst stimuleert innovatie en efficiëntie, en alleen de meest effectieve oplossingen halen de eindstreep. De dienst ziet naast financiële, ook maatschappelijke belangen en wil bijdragen aan een duurzame samenleving.

Over coalities

Cirkelstad is een structuur om elkaar te ontmoeten, kennis te delen en coalities te smeden. Dan gaat het vliegen en kun je zaken tot stand brengen en in samenwerking met lokale bestuurders heb je dan ook meteen een verankeringAls RVB doen we niet anders.

Over duurzaamheid

Als er geld bij moet om het duurzaam te laten zijn, dan is het niet zelfdragend en wordt het luchtfietserij. Gesubsidieerde duurzaamheid werkt niet, want dan ga je het gewenste gedrag vertonen zolang er geld is.Als de geldkraan dichtgaat is het afgelopenDat is een perverse prikkelDan heb je op z’n hoogst een mooi showproject, maar het bestendigt niet, daarop kun je geen samenleving bouwenJe moet het structureel verankerenJe moet zoeken naar een breed optimum, voorbij het korte termijn denken. We zijn voor het maximale op duurzaamheid, zo circulair en inclusief mogelijk, dat is het DNA van Cirkelstad en daar kun je niet tegen zijn. Maar als je wilt faciliteren of regie voeren, dan haal je dat maximum alleen door breed te kijken en ruimte te laten aan de markt, waarbij je wel duidelijk maakt binnen welke brandbreedte je het wilt hebbenDe ideale uitvraag bestaat niet en je moet je afvragen of je daarmee creativiteit in de markt stimuleert of juist smoortHet is een samenspel tussen verschillende partijenHet kan dan gebeuren dat aspecten zoals ruimtelijke en economische haalbaarheid uiteindelijk prevaleren boven duurzaamheid, boven de kwaliteit van het ontwerp en de manier van slopen.

 

Gesubsidieerde duurzaamheid werkt niet.

 

Over leiderschap

Een ideaal beeld van leiderschap bestaat evenmin, het is altijd afhankelijk van de context. Als leidinggevende moet je zorgen voor een open cultuur, waarin mensen zich veilig voelen, zodat ze met hun creativiteit buiten de gebaande paden durven gaanEr zit in onze dienst heel veel creativiteitNiet alleen op het gebied van duurzaamheidMensen vinden het gewoon leuk om nieuwe dingen te doen en die ruimte moet je als leidinggevende geven, anders sluit je ze op in een doosje en blijven ze doen wat ze dedenDe markt zit ook vaak in een doosje, niet onbegrijpelijk want je hebt routine nodig om te kunnen functioneren. Het is weliswaar in Winterswijk niet gelukt, maar ik blijf zo’n ruilverkaveling een goed idee vinden, ook al zitten er wel haken en ogen aan een dergelijk proces, zoals het waarderen van de verschillende objectenMaar daar moet je een keer doorheen met elkaar en het gewoon durven en doenEn juist zo’n aanbestedingsmoment is mooi om eens een beetje anders en beter te doen.

Over inclusie

Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben meer aandacht nodig, en die zorg wordt niet voor niets gesubsidieerd, het is rijksoverheidsbeleidToch heb ik wel eens uitgerekend dat als we op elk project vijf procent van deze mensen zouden inzetten, dat ze dan allemaal aan de slag zouden zijnKennelijk doet niet iedereen het. Maar ook hier moet je breed kijken, want het ene project leent zich daartoe meer dan het andere en het is sowieso altijd maatwerk op het individu en afhankelijk van het type werk. We kennen allemaal de redelijk gemakkelijke groepen – briljant maar wat introvert – daar is best wel een oplossing voor te vindenGroenbeheer is ook betrekkelijk eenvoudig, maar werk op een bouwplaats met machines, daar moet je vanwege hoge veiligheidsrisico’s voor mensen met lichamelijke handicaps of een geestelijke beperking, veel omheen organiserenJe moet oog hebben voor de praktische haalbaarheid. In een aanbestedingsproces zal de ene bouwer daar verder in gaan dan de andere, maar we stellen een ondergrens waar iedereen aan moet voldoen, dan gaan alle prijzen een beetje omhoog. Als je dat niet zou doen zou daar de concurrentie ontstaan en dat is ongewenst.

Over verantwoordelijkheid nemen

Het draait om verantwoordelijkheid nemen, dat zou ik vastgoed eigenaren willen meegeven. De RVB maakt mooie objecten, vergelijk het met andere landen en we doen het heel erg goed. Kijk maar naar het gebouw van de Hoge Raad, hier aan de overkantIk ga binnenkort naar de gevangenis in Zaanstad, dat is een schitterend gebouwJe kunt er een dagje proef zitten, en alleen voor het gebouw al zou je dat willen. De RVB is met recht een dienst met veel trots, maar ook een heel technische dienst, degelijk in termen van saaiheid, we beheersen ons vak.

 

Gewoon elke dag je werk een beetje beter doen.

 

Dat moet ook wel, we werken binnen harde financiële kaders, en we hebben een maatschappelijke opdrachtJe kunt het zo gek niet verzinnen, of wij moeten het goede voorbeeld geven: op inclusiviteit, duurzaamheid, circulair, bodembeheer, enzovoort, enzovoortAls je op die punten eisen stelt aan de samenleving, moet je het als overheid vanzelfsprekend zelf ook doenVandaar dat we bij de RVB gewend zijn om met heel verschillende belangen om te gaan, en by the end of the day toch mooie en goede objecten moeten realiseren. Dat lukt alleen als je van hoog tot laag op alle niveaus binnen de dienst je verantwoordelijkheid neemtOnthecht kijken naar wat goed gaat en wat de markt goed doet, en dat vooral ook oogstenMaar ook de consequenties aanvaarden als iets niet goed gaat, dan moet je het oplossen en dat mag je dan ook van de markt verwachtenVerantwoordelijkheid nemen is ook: durven experimenteren als zich kansen voordoen om het beter te doen dan nu en principieel zijn, er voor gaan, en ondertussen kritisch voor jezelf zijn en ook streng voor een ander. Afspraak is afspraak.

Over vernieuwing en innovatie

Hoe Nederland er over dertig jaar uitziet, dat is een vraag voor Floris Alkemade, de RijksbouwmeesterKijkend naar inclusief en circulair kun je met abstracte verhalen het paradijs uit tekenen, maar daar heb je niet zoveel aan. We zien een grote beweging met de doorontwikkeling van de steden.Waar zit het toekomstig verdienvermogen? De Rijksbouwmeester geeft daarop zijn ruimtelijke en architectonische visieHij is bezig natuurlijk met vormen van hergebruik en de prijsvraag die hij met ‘A Home away from Home’, voor het ontwikkelen van huisvestingsoplossingen waarmee het COA beter kan inspelen op de onvoorspelbare instroom van vluchtelingen, die komt niet voor niets uit deze dienst. Onze agenda draait, duurzaamheid is in afweging tot andere prioriteiten maximaal geïnternaliseerdMaar niet alles is klaar, er is nog een wereld te winnen, maar de koers en de richting zijn bepaald. Waar het heel erg om draait is het vliegwiel van vernieuwing en innovatie aan de praat te krijgenDat moet blijven draaienGewoon elke dag je werk een beetje beter doen, al die dromerige verhalen daar wordt het morgen niet anders van.

 

CASUS

Over circulair bouwen en slopen

Het voormalig belastingkantoor in Winterswijk wordt gesloopt. De belastingdienst is efficiënter gaan werken, meer gecentraliseerd en daarmee is het gebouw in Winterswijk overbodig geworden. Vijf jaar lang probeerden we het te verkopen, en nadat eerst nog in een soort ruilverkaveling is gekeken naar alternatieven in de omgeving, bleek uiteindelijk dit gebouw, gezien de functionaliteit en technische staat, het meest voor sloop in aanmerking te komenVervolgens wil je dat wel zo netjes mogelijk doen, duurzaam en circulair en die criteria neem je mee in het aanbestedingsprocesDaar moet je wel goed over nadenken, want je wil de concurrentie laten plaatsvinden op maximaal hergebruik, liefst zodanig dat je de waarde van de grondstoffen terugziet in de bieding. Maximaal hergebruik is minder vernietiging van grondstoffen en zuinig met materialen is ook zuinig met geldIdeaal is het, en je moet de markt prikkelen om daar te komen, als het maximale hergebruik samengaat met de economisch meest voordelige aanbiedingBij de tijdelijke rechtbank in Amsterdam is dat zo succesvol, omdat het bedrijf dat het gebouw heeft neergezet het ook weer moet weghalen.

www.rijksvastgoedbedrijf.nl

 

< Wethouder Anne-Marie Rakhorst: Impact, of de transitie van de stad | Save the Date ‘Tomorrow cities’ >