Circulair West publiceert onderzoek naar CO₂-reducerende materiaalkeuzes in de bouw

Stichting Circulair West presenteert vandaag het onderzoek Duurzaam Materiaalgebruik. Deze uitgave biedt architecten, bouwers, projectontwikkelaars en gemeenten concrete inzichten in de CO₂-impact van materiaalkeuzes in de woningbouw. Op basis van een vergelijking van vier bouwmethodes en drie meetmethoden laat het onderzoek zien waar de grootste winst te behalen is én hoe bouwteams die winst kunnen realiseren.

Materiaalgebonden uitstoot: onderschat, maar cruciaal

De bouwsector is wereldwijd verantwoordelijk voor bijna 38% van de totale CO₂-uitstoot. Ongeveer 11% hiervan is materiaalgebonden: uitstoot die vrijkomt bij de productie en verwerking van bouwmaterialen. Ondanks de grote impact krijgt dit deel van de uitstoot in beleid en praktijk nog te weinig aandacht. Dat terwijl het Parijs-akkoord voor Nederland een CO₂-budget van slechts 78 Mton voor materiaalgebonden uitstoot heeft vastgesteld tot 2050, wat neerkomt op gemiddeld 200 kg CO₂ per m² voor eengezinswoningen. De huidige bouwpraktijk zit daar nog ruim boven.

Vier bouwmethodes vergeleken

Het onderzoek richt zich op een veelvoorkomende rijwoning en vergelijkt vier bouwmethodes: traditioneel, industrieel (prefab), een CO₂-alternatief en biobased. Elk van deze methodes is doorgerekend op drie meetmethoden: de MPG (MilieuPrestatie Gebouwen), de MPG+ en de Paris Proof materiaalgebonden methode (PPm). De bevindingen laten zien dat industrieel bouwen een relatief lage materiaalgebonden uitstoot heeft dankzij de optimalisatie van prefab productiemethoden. Biobased bouwen toont de meest veelbelovende CO₂-opslag, maar vereist gerichte ontwerpkeuzes om die winst vast te houden over de levensduur.

“Niet wachten op betere regels”

Ilse Visser, programmamanager Circulair West: “De keuzes die we nu maken in materiaal en ontwerp, bepalen hoeveel CO₂ we de komende decennia uitstoten. Dit onderzoek helpt bouwteams om die keuzes beter te onderbouwen; per gebouwonderdeel, per meetmethode en per bouwmethode. Want we hebben maar één bouwgeneratie tot 2050.”

Meetmethoden: context is alles

Een opvallende bevinding is dat de keuze voor een meetmethode sterk bepalend is voor de beoordeelde duurzaamheid van een materiaal. Zo is de PPm-methode de enige waarbij een negatieve CO₂-score mogelijk is, doordat biobased materialen CO₂ opslaan in de productiefase. De MPG geeft juist een volledig beeld over de gehele levenscyclus, maar sluit minder goed aan op de klimaatdoelen voor 2030-2035. Het onderzoek pleit dan ook voor het combineren van meetmethoden en het gebruik van transparante, internationaal toegankelijke EPD-databases.

Parametrisch ontwerpen als sleutel

Een bijzondere toevoeging aan het onderzoek is de case over parametrisch ontwerpen, uitgevoerd door Climetric. Door 16.384 unieke ontwerpcombinaties door te rekenen, werd de optimale configuratie gevonden: een biobased woning met warmteterugwinning, buitenzonwering en HR++ beglazing. Het resultaat: een verbetering van ruim 60% ten opzichte van de oorspronkelijke variant.

Samenwerking als fundament

Duurzaam Materiaalgebruik is een icoonproject van Circulair West en bouwt voort op eerdere publicaties zoals de Blauwdruk Duurzame Woonwijk en de recent verschenen uitgave Kringloop Bouwmaterialen. Waar Kringloop Bouwmaterialen laat zien hoe bestaande materialen opnieuw in de keten gebracht kunnen worden, biedt Duurzaam Materiaalgebruik het fundament voor bewuste keuzes aan het begin van het bouwproces. Samen versterken deze publicaties de circulaire bouwketen; van ontwerp tot sloop en hergebruik.

Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door AW Groep, bouAd Adviesgroep, Bouwgroep Horsman & Co, C-Creators, Climetric, IDDS, KVDK Architecten, Meerlanden en Ouwehand Bouwen & Ontwikkelen.

De uitgave Duurzaam Materiaalgebruik is vanaf vandaag gratis te downloaden via https://www.circulairwest.nl/index.php?page=375&sid=1