Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen leert bouwen met Het Nieuwe Normaal
“Papier is gewillig, maar de praktijk is weerbarstig.” Met die woorden zette Cirkelstad-spinner Wytze Kuijper de toon tijdens de Cirkelstadbijeenkomst over Toekomstbestendig Bouwen en Het Nieuwe Normaal op woensdag 25 maart in het Provinciehuis Gelederland in Arnhem. Geen theoretische vergezichten, maar een middag waarin één vraag centraal stond: hoe maken we circulariteit concreet in projecten?
De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) kiest daarbij voor een praktische aanpak. Zo wil het de komende tijd tien projecten aandragen voor een evaluatie volgens het raamwerk van Het Nieuwe Normaal. Niet om te toetsen, maar vooral om van te leren. De aanpak draait nadrukkelijk om ontwikkeling. Ûltsje van Gorkum, deelprogrammamanager circulaire bouw & infrastructuur bij de GMR, verwoordt het helder: “Doel van de tien projecten is dat we een leertraject gaan inrichten. Uiteindelijk willen we hier in de regio stappen zetten als het gaat om circulair bouwen. Als ik kijk naar de grote opkomst van vanmiddag is de belangstelling daarvoor groot.”
Ook Wytze benadrukt dat uitgangspunt. Het Nieuwe Normaal is volgens hem vooral een middel om partijen bij elkaar te brengen. “Het gaat er niet om dat je moet presteren op die waarden. We bereiden ons voor op de toekomst. Hoe beter je voorbereid bent, hoe beter je kunt inspelen op wat er op je afkomt.”
Eén taal als versneller
Die voorbereiding begint bij iets ogenschijnlijk eenvoudigs: dezelfde taal spreken. In de praktijk blijkt dat allesbehalve vanzelfsprekend. “De taal van opdrachtgever en opdrachtnemer verschilt enorm,” aldus Wytze. “Daar verliezen we tijd. Het raamwerk helpt om dat gelijk te trekken. En dat werkt wonderwel goed.” Het Nieuwe Normaal brengt bestaande instrumenten en inzichten samen en vertaalt die naar een gedeeld referentiekader. “We verzinnen niets nieuws, we brengen het bij elkaar,” klinkt het nuchter.
Dat het in de praktijk niet vanzelf gaat, maakt de bijdrage van Sanne Meelker pijnlijk duidelijk. Als programmamanager duurzaamheid bij Stichting Volkshuisvesting Arnhem probeert zij Het Nieuwe Normaal binnen haar organisatie toe te passen. En daarbij loopt ze tegen herkenbare obstakels aan. “Ik wilde weten: waar staan we eigenlijk? Hoe verhouden onze projecten zich tot regionale en landelijke ambities?” vertelt ze. “Dus ik vroeg collega’s: wie heeft een project dat we kunnen doorrekenen? Maar toen bleek al snel: de data is er niet of zit overal verstopt.”
Beleid en uitvoering gaan hand in hand
Wat volgt is geen rechte lijn omhoog, maar een leerproces met hobbels. “Het is echt één stap vooruit en soms twee stappen terug. Je hebt collega’s die zeggen: ‘gaan met die banaan’, maar ook mensen die denken: ‘zo werken wij niet’. Dan sta je weer achter.” Haar belangrijkste inzicht: je kunt dit niet alleen top-down organiseren.
“Ik geloof niet dat je eerst beleid moet vaststellen en daarna pas de uitvoering doet. Dat moet hand in hand gaan. Je moet zorgen dat collega’s het snappen én ermee kunnen werken.”
Inzicht creëren
Die ervaring sluit naadloos aan bij de insteek van het leertraject in de regio. Niet meteen normen opleggen, maar eerst inzicht creëren. Projectteams vullen een evaluatie in en gaan vervolgens met elkaar in gesprek. Dat levert meer op dan alleen een score. “Je ziet waar je staat, je maakt je blinde vlekken zichtbaar en je ontdekt welke tools je verder helpen,” aldus de toelichting tijdens de bijeenkomst.
De praktijkverhalen laten deze middag ook zien hoe inzichten kunnen kantelen. Zo werd houtbouw in eerdere berekeningen nog ongunstig beoordeeld ten opzichte van beton. Inmiddels, met betere data en aangepaste rekenmethodieken, is dat beeld aan het veranderen. “Het legt de gekte bloot van aannames die we met de beste bedoelingen hebben gemaakt,” klinkt het vanuit de zaal. “Door beter te meten, ga je het ook beter begrijpen.”
De rode draad van de middag: circulariteit is geen projectopgave, maar een systeemvraag. Het raakt ontwerp, uitvoering, financiering en beleid tegelijk. Wytze: “Het gaat niet alleen om een goed project. Het gaat ook om wat het vraagt van je organisatie. Van inkoop, van financiën, van beleid. Pas als dat op elkaar aansluit, kun je echt stappen maken.”
Samen vooruit
De energie in de zaal laat zien dat de wil er is. Gemeenten, corporaties en bouwers zeggen projecten in te brengen, delen ervaringen en zoeken samen naar de volgende stap. Of zoals Kuijper het samenvat: “Er is eigenlijk geen concurrentie meer. Er is vooral heel veel werk. De vraag is: hoe organiseren we dat samen?” Met de eerste tien projecten wil de regio Arnhem-Nijmegen een concrete stap zetten richting die gezamenlijke aanpak. “Niet door het perfect uit te denken, maar door te doen, te meten en te leren”, zegt Ûltsje van Gorkum na afloop. “En misschien is dat wel de belangrijkste les van de middag: circulair en toekomstbestendig bouwen begint niet met zeker weten, maar met beginnen.”
Project aanmelden voor HNN-evaluatie
Wil jij ook een project laten evalueren? Meld je project hier aan.
NIEUW: Publicatie – Woningconcepten en hun prestaties 2026
Subsidie voor Gemeenten
Het je als gemeente een circulaire hulpvraag, maak dan gebruik van een woonexperts bij RVO. Leg je hulpvraag voor aan rutger.buch@cirkelstad.nl en hij begeleid je bij de indiening van je vraag.
Aansluiten bij Cirkelstad
Wil jij ook aansluiten bij Cirkelstad in de regio Arnhem-Nijmegen (Groene Metropoolregio)?
Neem contact op met Wytze Kuijper: wytze.kuijper@cirkelstad.nl – 06.22.968.568