Cirkelstad Amersfoort-Utrecht: 25 jaar EVA-Lanxmeer
- Toekomstbestendig Bouwen
Tag: Nieuws uit de community
8 juli 2026
Gertjan de Werk schetste de bredere beweging vanuit Europa en het Rijk. De kern daarvan: toekomstbestendig ontwikkelen vraagt om samenhang tussen CO₂, circulariteit, industrialisatie en ruimtelijke kwaliteit. Gemeenten hebben baat bij indicatoren die helpen om die samenhang praktisch te maken.
Sebastiaan Knepper liet zien hoe Delft dit heeft aangepakt. Voor ons was vooral interessant hoe de circulaire bouwstandaard intern tot stand kwam: via bestuurlijke en politieke haakjes, gesprekken met collega’s en aansluiting bij bestaande processen in vastgoed, gebiedsontwikkeling, vergunningen, financiën en beleid.
1. Begin aan de voorkant. Circulair en toekomstbestendig bouwen vraagt vroeg in gebiedsontwikkeling om richting. Stapel ambities niet achteraf op, maar bepaal vooraf welke doelen, indicatoren en spelregels echt sturen.
2. Lokaal beleid en landelijke lijn moeten elkaar versterken. We spraken over de spanning tussen gemeentelijke ambitie en landelijke regels. De conclusie: lokaal doorgaan met goed beleid én ervaringen bundelen richting koepels, ministeries en samenwerkingsagenda’s. Juist praktijkervaring helpt om landelijk dezelfde taal te gaan spreken.
3. Gebruik Cirkelstad om niet telkens opnieuw te beginnen. Veel deelnemers herkennen dezelfde praktijkvragen. Binnen Cirkelstad kunnen we voorbeelden, juridische inzichten, beleidslogica en marktkennis sneller delen, zodat gemeenten en marktpartijen kunnen voortbouwen op elkaars werk.
4. Collega’s meekrijgen vraagt meer dan een kennissessie. De Delftse ervaring was herkenbaar: eerst investeren in gesprekken, vertrouwen en aansluiting bij de dagelijkse praktijk. Een bestuurlijke of ambtelijke opdracht helpt, maar zonder interne verbinding blijft circulair bouwen een beleidswens in plaats van projectpraktijk.
5. Betaalbaarheid vraagt om andere financiële logica. Bij maatschappelijk vastgoed, zoals scholen, biedt restwaarde een belangrijk spoor. Wie losmaakbaarheid en toekomstbestendigheid financieel meeneemt, creëert meer investeringsruimte. Tegelijk blijft de les: hoe eerder circulaire uitgangspunten in ontwerp en uitvraag zitten, hoe groter de kans dat het binnen budget past.
6. Ook zonder grondpositie kun je sturen. Dat kan via vroege gesprekken, uitwerkingskaders, anterieure overeenkomsten en projectleiders die circulaire doelen goed meenemen in de onderhandeling. De juridische ruimte vraagt zorgvuldigheid, maar hoeft het gesprek niet stil te leggen.
7. Stuur op doelen, niet op maatregelen. Het onderscheid is belangrijk: doelen
formuleren is iets anders dan een specifieke bouwmethode voorschrijven. CO₂-reductie, toekomstbestendigheid, losmaakbaarheid en industriële bouw geven richting zonder de markt vast te zetten op één middel.
8. Het goede materiaal op de goede plek. De discussie over MPG, funderingen en biobased massa liet zien dat sturen op percentages niet altijd eenvoudig is. Zeker bij middelhoogbouw en lastige ondergrond telt de fundering zwaar mee. De praktische lijn: kies biobased waar het kan, CO₂-arm beton of staal waar het moet, en stuur steeds op CO₂-reductie in de totale strategie.
Aan het einde van het webinar was duidelijk dat we nog lang niet zijn uitgepraat. Dit onderwerp vraagt om een vervolg: meer verdieping, meer uitwisseling, mogelijk een excursie en vooral meer praktijkvoorbeelden. We gaan plannen smeden voor het najaar.
Heb jij een concrete casus of wil je ook met jouw gemeente aan de slag? Mail dan naar zuidholland@cirkelstad.nl